Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2008/5268 · K. 2008/7235

21. Hukuk Dairesi         2008/5268 E.  ,  2008/7235 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi     :  Muğla İş Mahkemesi Tarih               :  6.6.2007 Davacı  ilk kesinti tarihinden itibaren  tarım  Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun    karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının   teslim ettiği ürün bedelinden ilk prim kesintinin kurum hesabına yatırıldığı  tarihi takip eden ay başından  dava tarihi olan 6.2.2007  tarihine kadar  2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbiti istemine  ilişkindir. Mahkemece,davacının 01.12.1994-06.02.2007 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine  karar verilmiştir.. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen  tescil  mükellefiyetine  aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık  ve  Nüfus  İdareleri  kayıtları  ile  diğer  kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Dosyadaki belgelere göre, davacının Ziraat Odası  kaydının 01.01.1997-30.05.2000 tarihleri arasında bulunduğu , Tarım Kredi Kooperatifi  ortağı olmadığı , üzerine kayıtlı arazisinin bulunduğu,  davacının sattığı ürün bedelinden prim kesintisinin 28.11.1994. 1995 - 1996-1997-1998   tarihlerinde  yapıldığı  görülmektedir. Mahkemece kesintinin bulunduğu  01.12.1994-31.12.2000  tarihleri arasındaki dönem yönünden  verilen tesbit kararı yerinde ise  31.12.2000 tarihinden sonraki  döneme ilişkin istemin 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar yeterince araştırılmadan  kabul edilmesi isabetsiz olmuştur. Yapılacak iş.davacının Pamuk Tarım Satış kooperatifine üye olup olmadığı,üye ise  üyeliğinin hangi tarihte başladığı ve devam edip etmediği araştırılarak oluşacak sonuca göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki  olgular  gözetilmeksizin eksik araştırma ile  yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması  usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı kurumun  bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 06.05.2008  gününde oybirliğiyle karar verildi.