Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2008/5962 · K. 2008/7992

21. Hukuk Dairesi         2008/5962 E.  ,  2008/7992 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ordu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ : 13/07/2006 Davacı, 1.6.1995 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigoratlısı olduğunun tespitine  karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının  1995 yılında yapılan ilk prim kesintisini takip eden aybaşından dava tarihi olan 9.6.2006 tarihine kadar 2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbiti istemine  ilişkindir. Mahkemece  istemin  kabulüne karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık  ve  Nüfus  İdareleri  kayıtları  ile  diğer  kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Somut olayda, davacının Ziraat Odası  kaydının 06.06.2000 tarihinden itibaren devam ettiği , Fındık Satış  Kooperatifinin 441 no’lu ortağı olduğu ,  üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu,  davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 25.05.1995 tarihinde yapılıp başka  kesintisinin de bulunmadığı   görülmektedir. Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.06.1995-31.12.1995 tarihleri arasında kalan süre yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığı diğer yıllar yönünden  2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlardan olan ve davacının Fındık Satış Kooperatifinde bulunan 441 no’lu ortaklığının hangi tarihte başladığı ve devam edip etmediği,etmiş ise hangi tarihler arasında ortak olduğu araştırılmadan  kısaca tarımsal faaliyetin karinesi olan 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesindeki kayıtlar bu madde kapsamında  kanıtlanamadığı halde bu yılların soyut tanık beyanına dayalı olarak eksik araştırma ve inceleme sonucu  kabul edilmesi isabetsiz olmuştur. Yapılacak iş; davacının kooperatife ortak olduğu tarihler belirlenerek çıkacak sonuca göre bir karar vermektir. Mahkemece bu maddi ve hukuki  olgular  gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması  usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 26.05.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi