Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2008/6402 · K. 2008/15191

21. Hukuk Dairesi         2008/6402 E.  ,  2008/15191 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ             : Konya 1. İş Mahkemesi TARİHİ : 06/03/2008 Davacı,  ilk kesinti tarihinden itibaren-14.7.1999 tarihine kadar tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine   karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine  karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin  aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan  temyiz itirazlarının reddine. 2-Dava, davacının ilk tevkifat kesintisinin yapıldığı tarih ile 14.7.1999  tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemini ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar  verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede davacının  sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin  8.8.1995 tarihinde yapıldığı, ilk kesinti tarihinden sonra 1995 yılı ürün bedenlinden 31.3.1996 tarihinde, 1998 yılı ürün bedelinden 31.5.1999 tarihinde,  yapılan prim kesintileri bulunduğu,  ziraat odası ve kooperatif kaydının olmadığı,  ve zabıta araştırmasına  göre  10 dönüm arazisinin bulunduğu, ihtilaf konusu olan dönemde 1.1.1998-31.12.1998 tarihleri arasında 180 gün 2925 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olduğu  görülmektedir. Mahkemece, davacının kesintisinin bulunduğu 1.9.1995-31.12.1996 ve 1.6.1999-14.7.1999 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun  tespitine karar verilmesi gerekirken istemin tümden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının vekilinin bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 6.10.2008  gününde oybirliğiyle karar verildi.