Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2008/678 · K. 2008/11466

21. Hukuk Dairesi         2008/678 E.  ,  2008/11466 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Konya 2. İş Mahkemesi TARİHİ : 17/12/2007 Davacı, ilk kesinti tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine     karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere  göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan  temyiz itirazlarının reddine; 2-Dava, davacının  ilk prim kesinti tarihini takibeden aybaşından dava tarihi olan 12.03.2007 tarihine kadar Tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun tesbiti istemine  ilişkindir. Mahkemece davacının 1.5.1998 tarihinden dava tarihi olan 12.03.2007 tarihine kadar  tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına  girenlerin  belirtilen  şekilde  prim  borçlarının  ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine  göre  kayıt  ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden,  davacının teslim ettiği ürün bedelinden tarım Bağ-Kur’a ilk  prim kesintisinin 30.4.1998   tarihinde tevkifat yoluyla kesildiği, ancak  1999,2000,2001,2002,2003,2004,2005 , 2006 ve 2007  yıllarında  prim kesintisi yapıldığına ilişkin bir belgenin dosyada bulunmadığı, davacının ziraat odası ve Pancar Ekiciler Kooperatifine üye olmadığı, tarım arazisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece  davacının prim kesintisinin bulunduğu  1.5.1998-31.12.1998 tarihleri arasında tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun  tespitine ilişkin hüküm yerinde ise de prim kesintisi ve ürün teslimine ilişkin  belgelerin dosyada bulunmadığı  tarımsal faaliyetin devam ettiği 10. madde de sayılan kayıtlarla da ispat edilemeyen  1.1.1999-12.3.2007 tarihleri arasındaki döneme yönelik  istemin kabulü yerinde değildir. Yapılacak iş; 1999,2000,2001,2002,2003,2004,2005 , 2006 ve 2007  yıllarına ilişkin dönmede  davacıya varsa ürün sattığı  kişi, kurum ve kuruluşları açıklattırmak buralardan ürün bedellerinden  prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek, davacının Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri ile Tarım Kredi Kooperatifleri gibi tarımsal faaliyetleri organize eden kuruluşlara üye olup olmadığını araştırmak, bankadan tarımsal amaçlı kredi kullanıp kullanmadığını  sormak ve tüm deliller bir arada değerlendirilerek sonuca gitmektir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve değerlendirme sonucu yazılı şekilde  karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 10.7.2008  gününde oybirliğiyle karar verildi.