Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2008/7545 · K. 2008/9240

(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2008/7545 E.  ,  2008/9240 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak; 1-Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasayla değişik 11.maddesinin birinci fıkrasının arazilere ilişkin (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (dava) tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır. Mahallinde yapılan keşif sırasında bu yönde herhangi bir tespit yapılmamış olduğu halde, bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın çiftçinin kendi imkanları ile (kaynak ve havuz suyu) sulanabileceği şeklindeki yetersiz gerekçeye dayanarak sulu tarım arazilerindeki ürünler münavebeye alınarak bu arazilerde öngörülen verim miktarlarına göre değer biçilmiş ise de, sulama kaynağının ne olduğu açıkça gösterilmeden (taşınmazın üzerindeki bir su kaynağından veya yakınındaki bir dereden sulanıp sulanmadığı), sulamanın taşınmazın tamamında ve her mevsim için fiilen yeterli olup olmadığı, dereden sulanıyorsa bu suyun kendi doğal akışı ile mi yoksa özel bir pompalama yada başka bir sistemle mi taşınmaza ulaştığı, yeraltı suyundan hangi sistemle yararlanıldığı hususları ayrıntılı bir biçimde araştırma yapılarak belirlenmeden, pompajla sulama varsa bunun için yapılacak giderlerin de üretim masraflarına ilave edilmesi gerektiği düşünülmeden düzenlenen bilirkişi kurulu raporuna dayalı hüküm kurulması, 2-4300 m2 yüzölçümlü taşınmaz üzerinde 15 yaşlarında 200 dut, 40 yaşında 6 söğüt, 10 yaşlarında 5 kavak ağaçları bulunmaktadır. Kamulaştırma nedeniyle bedelin tespiti davalarında yerleşmiş uygulama üzerinde meyveli veya meyvesiz ağaç bulunan taşınmaz kapama bahçe olarak net gelirine göre zemini ve üzerindeki ağaçları kapsamak üzere değerlendirilir. Bu nedenle ağaçların taşınmazda kapladıkları alan dikkate alınarak taşınmazın niteliği saptanıp -İlçe Tarım Müdürlüğünden bir dekara düşen dut sayısı ile bunlara ait dekar başına ortalama verim, üretim gideri ve kg başına ortalama satış fiyatını gösterir resmi veriler getirtilip- buraların kapama bahçe olarak değerlendirilmesi, taşınmaz üzerinde bulunan ağaçlardan sınır ağacı niteliğinde olanlara ayrıca değer verilmesi, kapama bahçe dışında kalan açık tarım arazisi bulunması durumunda ise bu kesimin münavebeye alınacak ürünlerin net gelirine göre değerinin bulunması gerekirken zeminin ve ağaçların ayrı ayrı değerlendirilmesi, 3-Dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan kavak ve söğüt ağaçlarının yaş ve cinsine göre birim fiyatlarının İlçe Tarım Müdürlüğünden ve gerektiğinde ilgili kurumlardan sorularak buna göre bilirkişi raporunda bu ağaçlar için verilen değerlerin mahkemece denetlenmemiş olması, Mahkemece, yukarıda (1) numaralı bentte belirtildiği üzere taşınmazın sulu ya da kuru tarım arazisi niteliği açıkça ve denetime olanak verecek biçimde saptanmalı, diğer bentleri de dikkate alır biçimde ek rapor alınmalı ve oluşacak sonuca göre davacının usuli kazanılmış hakkı da gözetilerek karar verilmedir. Doğru görülmemiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 16.9.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.