Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2008/8576 · K. 2008/9587

(Kapatılan)14. Hukuk Dairesi         2008/8576 E.  ,  2008/9587 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 08.01.2007 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 03.04.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Dava, Türk Medeni Kanunu’nun 747. maddesine dayalı geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. Davalılar, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, 10 parsel lehine krokide kırmızı ile boyanan yerden 9 parsel üzerinden geçit kurulmasına karar verilmiştir. Hükmü, davalılardan 9 parsel sayılı taşınmaz maliki temyiz etmiştir. Mahkemece uygun geçit yeri saptanırken öncelikle taraf yararlarının gözetilmesi gerekir. Zira, geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının subjektif arzularına göre değil objektif esaslara uygun belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır. Somut olaya gelince; geçit ile yükümlendirilen 9 parsel sayılı taşınmaz 2359 m2’dir. Bilirkişinin dördüncü alternatif olarak sunduğu krokide yeşille boyalı yerin bulunduğu 13 parselin yüzölçümü ise 16280 m2’dir. Az yukarıda sözü edildiği üzere özünü komşuluk hukukundan alan geçit davalarında genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi uyarınca 10 parselin geçit ihtiyacı yüzölçümü daha büyük olan 13 parselde aranmalıdır. Çünkü, denilebilir ki geçit tesisi davalarında davacının subjektif arzusunun önemi yoktur. Başka bir ifadeyle söylemek gerekirse eldeki davada, geçit yüküne tahammül etmesi gereken taşınmaz yüzölçümü daha fazla olan 13 parsel sayılı taşınmazdır. Mahkemece 13 parsel sayılı taşınmaz maliki hakkında dava açmak üzere davacıya uygun süre verilmeli, dava açılırsa eldeki dava ile birleştirilmeli, mutlak geçit ihtiyacında olan 10 parselin geçit ihtiyacı 13 parsel sayılı taşınmazdan karşılanmalıdır. Bütün bu yönler bir yana bırakılarak istem yazılı olduğu şekilde hükme bağlandığından kararın bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 18.07.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.