Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2008/8717 · K. 2010/149

11. Hukuk Dairesi         2008/8717 E.  ,  2010/149 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04.04.2008 tarih ve 2006/614 - 2008/98 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, asıl ve birleşen dava dilekçelerinde, müvekkilinin Tokai Seiki GmbH Firması’nın lisansı ile Tokai tescilli markası altında çakmak ürettiğini, müvekkili tarafından üretilen (M3L) ve (P4R) tipi çakmaklar olduğunu (M3L Kullan At-Dolmayan Çakmak) tipinin ilk önce ana firma olan (TOKAİ CORPI) tarafından 1980 yılında üretilerek piyasaya sürüldüğünü, 1987 yılından beri de müvekkilince üretildiğini, davalılardan ... Firması’nın üzerinde (NİPPON/JAPAN) markası bulunan, müvekkili şirketin ürettiği çakmakların taklidini montaj suretiyle üretip veya ithal ederek, diğer davalıların da bu taklit çakmakların satışını yaparak haksız rekabete yol açtıklarını ileri sürerek, davalıların eyleminin haksız rekabet yarattığının tespitine, men’ine, hükmün ilanına, asıl davada 5.000,00 YTL maddi ve 5.000,00 YTL manevi, birleşen 1997/127 Esas sayılı dosyada 500,00 YTL maddi ve 500,00 YTL manevi, birleşen 1997/118 Esas sayılı dosyada da 500,00 YTL maddi, 500,00 YTL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Çakmak San.ve Tic.Ltd.Şti. vekili, (M3L) tipi çakmak modelinin davacıya ait olmadığı gibi yeni de olmadığını, (P4R) model çakmağın taklit edildiği iddiasının da doğru bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiş, karşı dava olarak da haksız rekabetin tespiti, men’i, 1.000,00 YTL maddi ve 5.000,00 YTL manevi tazminatın davacıdan tahsilini talep etmiştir. Davalılardan ..., ... ve ... Kırtasiye Hırdavat San.ve Tic.Ltd.Şti. vekili, müvekkillerinin Nippon markasıyla çakmak üreten, pazarlayan, ithal ve ihraç eden ... Çakmak Ltd. Şti’nin bayii ve satıcısı olduklarını , (M3L) model çakmağın harcıalem olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı ... İç ve Dış Tic.Ltd.Şti. vekili, müvekkillinin Nippon markasıyla çakmak üreten, pazarlayan ve ithal eden ... Çakmak Ltd.Şti’nin bayii ve satıcısı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davalı tarafından üretilen B1B ve B2B model çakmakların, davacının M3L model çakmak modelleri ile iltibas yaratacağı ve davalıların bu eylemlerinin TTK’nun 56-57. maddeleri uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği, B4B model çakmakların ise haksız rekabet yaratmadığı, ortaya çıkan haksız rekabetin tespiti, men’i, neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılması, toplatma ve imha talepleri bakımından ... Çakmak Ltd.Şti ve diğer tüm davalıların sorumlu olduğu, ancak gerek asıl davada, gerek birleşen davada dava konusu çakmakların üreticisi ve ithalatçısı olmayan bayiler hakkında da tazminat talebinde bulunulmuş ise de TTK’nun 58/d maddesi uyarınca haksız rekabet nedeniyle tazminat yükümlülüğünün kusur şartına bağlı olduğu, bu çakmakların üreticisi, ithalatçısı olmayıp bölge bayii ya da satıcısı olan davalıların, dava konusu çakmakların haksız rekabete konu ürünler olabileceklerini düşünmeleri, bu yönde hukuki değerlendirme yapmaları mümkün görülmediğinden, kusurları da ispat edilemedi- ğinden maddi ve manevi tazminat talepleri ve ilan giderleri yönünden sorumlu tutulamayacakları, dava konusu çakmak modellerinin ithalatçısı ve/veya üreticisi olan davalı ... Çakmak firmasının tazminat taleplerinden ve ilan masrafından sorumlu olduğu, dava konusu çakmak modellerinin taklitlerinin davalı ... Çakmak şirketi tarafından üretim ve/veya satışının haksız bir eylem olması nedeniyle davacının manevi zararının da söz konusu olduğu ve TTK’nun 58. maddesinin (e) bendi uyarınca manevi tazminata da hükmedilmesi gerektiği, davalı ... Çakmak Ltd. Şti’nin açtığı karşı davanın HUMK’nun 193/son maddesi uyarınca önceki kararla açılmamış sayılmasına karar verildiği, bu yönden temyiz olmadığı, dolayısıyla İstanbul 2 nolu FSHHM‘nin 2004/217 Karar numaralı kararının karşı dava yönünden kesinleştiği düşünülerek karşı dava yönünden yeniden hüküm kurulmadığı gerekçesiyle asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile davalıların, davacının M3L Model çakmaklarının üretim ithalat, satış, eylemlerinin davacı aleyhine haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, bu haksız rekabetin men'ine, neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, davalılara ait B1B ve B2B model çakmakların toplatılarak imhasına, 1.747,35 YTL maddi tazminatın ve takdiren 1.500,00 YTL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalılardan ... Çakmak Sanayi ve Tic.Ltd Şti'den tahsiline, bu davalı hakkındaki fazlaya ilişkin tazminat talepleri ile diğer davalılar hakkındaki tazminat taleplerinin reddine, birleşen 1997/118 Esas sayılı dava yönünden davanın kısmen kabulü ile davalıların eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, bu haksız rekabetin men'ine, neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, dava konusu B1B ve B2B model çakmakların davalılarca satışının önlenmesine, mevcutların toplattırılarak imhasına, maddi ve manevi tazminat talepleri ile ilan taleplerinin reddine, birleşen 1997/127 esas sayılı dava yönünden; davanın kısmen kabulüne, davalılarca üretim ithalat ve satışı yapılan NİPPON markalı B4B model çakmaklardan, renkli gövdeli siyah kafalı olan modellerin üretim ve/veya satışının davacının tescilsiz tasarımına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, bu tecavüz haksız rekabetin men'ine, neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, bu çakmak modellerinin davalılarca üretim, ithalat ve satışının men'ine, mevcutlarının toplatılarak imhasına, takdiren 500,00 YTL maddi 500,00 YTL manevi tazminatın davalılardan ... Çakmak San. ve Tic. Ltd Şti'den tahsiline, diğer davalılar hakkındaki tazminat taleplerinin ve belirtilen çakmak modeli dışında kalan B4B model olmakla birlikte beyaz gövdeli farklı kafa renkli çakmaklar ile saydam gövdeli farklı kafa renkli çakmak modelleri yönünden haksız rekabet, toplatma ve imha taleplerinin reddine, karar kesinleştiğinde masrafı davalı ... Çakmak ve Tic.Ltd.Şti'den tahsil edilmek üzere karar özetinin ilanına karar verilmiştir. Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki (2) ve (3) nolu bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2- Dava, tescilsiz tasarıma tecavüz nedeniyle oluşturulan haksız rekabetin tespit, men ve önlenmesiyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, üretici firma dışında bulunan davalılar tacirdir. TTK’nun 20. maddesi uyarınca tüm iş ve işlemlerinde basiretli bir tacir gibi hareket etmek durumunda olan bu davalıların belirtilen sıfatları gereği dava konusu çakmakların üretiminin ve dağıtımının yasal olmadığını bilmeleri ve bilebilecek durumda olmaları gerekir ve bunun yapılmaması da davalılar yönünden kusur teşkil eder. Mahkemece anılan husus nazara alınmadan davalılar ...Toptan Çakmak Satışı-...,... Ticaret-..., ... Kırtasiye Hırdavat San.Tic.Ltd.Şti., ... İç ve Dış Tic.Ltd.Şti., ... hakkında tazminat istemlerinin reddi bozmayı gerektirmiştir. 3-Ayrıca, davada objektif dava birleşmesi söz konusu olduğundan mahkemece haksız rekabetin önlenmesi talebi yönünden maktu, tazminat talepleri yönünden nispi harç yatırılması gerekli olup, buna göre eksik harcın Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca tamamlattırılmasından sonra haksız rekabetin önlenmesi talebi bakımından maktu, maddi ve manevi tazminat talepleri bakımından ise ayrı ayrı maktudan az olmamak üzere nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken bu husus nazara alınmadan yazılı şekilde vekalet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine; (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.01.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.