Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2009/10373 · K. 2009/13959

1. Hukuk Dairesi         2009/10373 E.  ,  2009/13959 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : BOĞAZLIYAN SULH HUKUK MAHKEMESİ, TARİHİ : 04/12/2007 Taraflar arasında görülen davada; Davacı, miras bırakanları D.. c..ın maliki olduğu 4162 parsel sayılı taşınmazı kız çocuklarından mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak davalılara satış suretiyle temlik etiğini, taşınmazların esasen bağışlandığını ileri sürerek tapu iptal ve muris adına tescile karar verilmisini istemişlerdir. Davaılılar, temlikin muvazaalı olmadığı belirterek davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, kadastro ile taşınmazın muris adına tescil edildiği, davacıların dava açmakta hukuki yararlarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacılar tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü. Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 4162 parsel sayılı taşınmazın 27.05.1986 tarihinde tarafların ortak miras bırakanı D. C..adına tespit edilerek çap kaydı oluştuğu ve miras bırakan tarafından 21.12.1995 tarihinde 1/6’şar pay üzerinden davalılara satış suretiyle temlik edildiği ve davalılar arasında parsel bazında yapılan taksim soncunda kayıt maliki olan B.. ve M..’ya bırakıldığı ve kayden halen onların üzerinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacılar, miras bırakanın 21.12.1995 tarihinde yapmış olduğu temlikin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu iddia ederek eldeki davayı açmışlardır. Oysa mahkemece, çekişmeli taşınmazın tespitinin miras bırakan adına yapılmış olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davada ileri sürülen iddia, kadastro tespitine ilişkin olmayıp, miras bırakanın 1995 yılında yaptığı temlik işlemine yöneliktir. O halde, mahkemece iddianın yanlış yorumlanması sonucu yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir. Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Hal böyle olunca, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda tüm delillerinin toplanması ve yukarıda değinilen ilkeler de gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir. Davacıların temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle HUMK’nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 28.12.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.