Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2009/10420 · K. 2009/19861

10. Hukuk Dairesi 2009/10420 E., 2009/19861 K. 10. Hukuk Dairesi 2009/10420 E., 2009/19861 K. - PRİMLERİN ÖDENMESİ - SİGORTALI SAYILANLAR- 5510 S. SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU [ Madde 4 ] - 5510 S. SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU [ Geçici Madde 7 ] - 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 6 ] - 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 79 ] - 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Geçici Madde 6 ] - 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Geçici Madde 79 ] "İçtihat Metni" Davacı, davalı işverene ait işyerinde aralıksız olarak çalışmasına rağmen çalışmalarının Kuruma eksik bildirildiğini, bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Hatice Kamışlık tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davanın 5510 sayılı Kanunun 4/I-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu, geçiş hükümlerini içeren aynı Kanunun Geçici 7. maddesi hükmü gözetildiğinde, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere "sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez." Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak her türden kanıtın toplanabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Mahkemece; davacının imzasını taşıyan puantaj kayıtları, ücret ödeme bordroları ve kısmi süreli iş sözleşmeleri uyarınca bildirilen günlerde çalıştığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir. Fiili veya gerçek çalışmayı ortaya koyacak belgeler, işe giriş bildirgesiyle birlikte 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesinde belirtilen sigortalının gün sayısını, kazanç durumunu, çalışma tarihleriyle birlikte ortaya koyan aylık sigorta gün bilgileri ile, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 17. maddesinde belirtilen 4 aylık prim bordroları gibi Kuruma verilmesi zorunlu belgelerdir. 506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Resmi belge veya yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olur ise de, işbu yazılı belgelerin aksinin eşdeğer delillerle kanıtlanması mümkündür. Davalı işverenin dava dışı Marsa Kraft Foods Sabancı Gıda San. A.Ş'nin taşıma işlerini yapmakta olduğu, işçilerini sadece bu iş için çalıştırdığı ve davacının kamyon şoförü olarak taşıma işinde çalıştığı dikkate alınarak, davalı işverene ait araçların kayıtları, davacının kullandığı araçlarla ilgili olarak dava konusu dönemde düzenlenmiş takograf ve trafik ceza kayıtları, faturalar ve irsaliyeler,araçların giriş-çıkış kayıtları gibi davacıyla ilgili belgeler ve kayıtlar, davalı şirket ile, dava dışı M… … K… … F… … S… … Gıda San. A.Ş.'den araştırılarak, bu kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sigortalının imzasını içeren ve aidiyeti konsunuda uyuşmazlık bulunmayan puantaj kayıtları ile ücret ödeme bordrolarında belirtilen çalışma süreleri dışında başkaca çalışmasının bulunup bulunmadığı hususu tespit edilerek, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. Mahkemece açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 29.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.