Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2009/10783 · K. 2010/6266

4. Hukuk Dairesi         2009/10783 E.  ,  2010/6266 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 27/04/2007 gününde verilen dilekçe ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 13/02/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir. 2-Diğer temyiz itirazına gelince; dava, haksız şikayet nedeniyle kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem tümden reddedilmiş; karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur. Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü; Anayasa’nın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir”şeklinde yer almıştır. Hak arama özgürlüğü bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir. Anayasanın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. 25.maddesinde ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış, BK.nun 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlemiştir. Hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz. Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır. Somut olayda; dosya içeriğinden, akraba olan taraflardan yüklenici olan davacı ile arsa sahibi olan davalı arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile buna ilişkin ek sözleşmeler düzenlendiği; taraflar arasında düzenlenen 20.04.1990 gün ve 33909 sayılı ek sözleşme içeriği ile sözleşmede yer alan imzanın davalı arsa sahibi ... tarafından atılıp atılmadığı konusunda husumet oluştuğu; davalı vekili tarafından Cumhuriyet Başsavcılığı’na verilen 18.08.2005 günlü dilekçede, davacı hakkında “…sahte imza atmak suretiyle resmi evrakta sahtecilik…” suçlamasıyla şikayette bulunulduğu, dilekçe içeriğinde “…hiçbir zaman böyle bir sözleşme imzalamadığı, imzasının taklit edilerek sahte evrak düzenlendiği…” biçimindeki sözlere yer verildiği; iftira suçu nedeniyle başlatılan soruşturmada şüpheli olarak anlatımlarda bulunan davalının; “…sözleşmeyi okumadan imzaladığını, iradesi dışında sözleşmeye bazı maddeler eklendiğini, avukatına şikayet dilekçesi vermesini söylediğini ancak şikayetteki imzanın kendisine ait olmadığı yönündeki beyanın avukatı tarafından yazıldığını…” söylediği anlaşılmaktadır. Yukarıdaki açıklamalar ile özellikle davalının hazırlık aşamasındaki anlatımlarından; davalının, şikayet konusu edilen sözleşmede yer alan imzanın kendisine ait olduğunu bildiği halde imzanın kendisine ait olmadığını belirterek, davacı hakkında sahtecilik suçlamasıyla şikayette bulunduğu ve davacı hakkında soruşturma yapılmasına neden olduğu sonucuna varılmaktadır. Bu durumda, Anayasal şikayet hakkını kullanan davalının, şikayet hakkı sınırlarını aşarak davacının kişilik haklarına saldırıda bulunduğu kabul edilmelidir. Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, davacı yararına uygun bir tutarda manevi tazminat takdir edilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, manevi tazminat isteminin de tümden reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle manevi tazminat istemi yönünden davacı yararına BOZULMASINA, davacının diğer temyiz itirazının (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 26/05/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.