Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2009/11355 · K. 2009/12388

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/11355 E.  ,  2009/12388 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi Davacı,1.5.1994-Haziran-2008 tarihleri arası tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalının tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava davacının 1.5.1994 tarihinden 2008 yılı Haziran ayına kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının sattığı ürün bedelinden 2.7.2001 tarihinde prim kesintisinin yapıldığı,davacı tarafından dosyaya sunulan ve Toprak Mahsulleri Ofisi'nin işyerlerinde bulunmadığını bildirdiği bilgisayar çıktısı şeklindeki imzasız ve mühürsüz belgeye göre 15.6.1994 tarihinde prim kesintisi bulunduğu,Kırşehir Ziraat Odasının 26.8.2008 tarihli yazısına göre davacının 24.11.2008 tarihinden aynı odanın 8.10.2008 tarihli yazısına göre ise 24.11.2000 tarihinden beri,odaya kayıtlı olduğu,... ekiciler kooperatifine ortak olmadığı ve tarım arazisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece,Kırşehir Ziraat Odası tarafından davacının üyelik tarihi için yazılan çelişkili yazılara rağmen sigortalılık sürelerini etkileyecek bu çelişki giderilmeden ve T.O.M'ne satılan üründen 15.6..1994 tarihinde prim kesintisi yapılıp yapılmadığı açıklığa kavuşturulmadan 2001 yılı içerisindeki prim kesintisi dahi dikkate alınmadan karar verilmesi yerinde değildir. Yapılacak iş;davacının Kırşehir Ziraat Odasına yaptığı üyelik başvurusuna ilişkin kayıt ve belge suretleri temin edilerek,hangi tarihte ziraat odasına kayıtlı olduğu öncelikle saptanarak,davacının ibraz ettiği 15.6.1994 tarihli prim kesintisine ilişkin belgenin alındığı kurum veya kuruluşun şube veya merkezlerinden ihtilaf konusu olan kesintinin yapılıp yapılmadığını sormak,gerekirse bu Kurum'un evrak ve belgeleri üzerinde mahallinde bilirkişi incelemesi yaptırmak,davacının tarım kerdi kooperatifinde üye olup olmadığı araştırılarak,başka prim kesintisi bulunmadığının anlaşılması durumunda 2001 yılındaki kesinti ve ziraat oda kaydı ile varsa kooperatif kaydı 506 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığıda bir arada değerlendirilerek sonuca gitmektir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde,davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine 8.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.