Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2009/12133 · K. 2009/13546

1. Hukuk Dairesi         2009/12133 E.  ,  2009/13546 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : BALIKESİR 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 11/11/2008 Taraflar arasında görülen davada; Davacı, ortak  miras bırakanları  O..'ın  malik  olduğu  1842  parseldeki  2 nolu  bağımsız  bölüm ile  472  parsel  sayılı  taşınmazdaki  payını  davalı  kızına   yakınlığı  nedeniyle  mirastan  mal  kaçırmak  amaçlı ve  muvazaalı  olarak  davalıya  temlik  ettiğini  ileri  sürerek  miras payı  oranında  tapuların  iptal ve  tescilini , olmazsa  tenkis  isteğinde  bulunmuştur. Davalı, miras  bırakanın  mal kaçırma   iradesi   bulunmadığını  , bedelini  ödeyerek   satın  aldığını  bildirip, davanın  reddini  savunmuştur. Mahkemece, davacı  iddiası  sabit görülmeyerek  davanın  reddine  karar  verilmiştir. Karar, davacı  tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi   raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü. Dava, muris  muvazaası  hukuksal  nedenine  dayalı  tapu  iptal-tescil  olmadığı  takdirde  tenkis  isteğine  ilişkindir. Dosya   içeriğinden, toplanan  delillerden özellikle   eksiğin  tamamlanması  yoluyla   getirtilen kayıt ve  belgelerden  tarafların  ortak  miras  bırakanı  O..’ın 1842  parsel  sayılı  taşınmazdaki  2 nolu  bağımsız  bölüm  ile   üzerinde  12 daire  bulunan  472 parsel  sayılı  taşınmazın  ½  sini  satış  suretiyle  davalıya  temlik  ettiği yine  mirasçılardan  F..'in  (2007/144  esas  sayılı)  aynı  taşınmazlara  ilişkin   aynı  hukuki  sebebe  dayalı   olarak  açtığı  davanın  derdest  olduğu  anlaşılmaktadır. Mahkemece, davanın  reddine  karar  verilmişse  de, hükme   yeterli  bir  araştırmanın  yapıldığını  söyleyebilme   olanağı  yoktur. Şöyle  ki, mahkemece  mahallinde  keşif  yapılarak  çekişmeli   taşınmazların  temlik  tarihindeki  gerçek   değerleri  belirlenmediği  gibi  miras  bırakanın  gerçek  iradesi   duraksamaya   yer  bırakmayacak  biçimde  ortaya   çıkarılmamış  olup, bedel  ödenip   ödenmediği de  saptanmış  değildir.. Bilindiği üzere;uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda  yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay  sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Hal böyle  olunca, öncelikle  aynı  taşınmazlara  ve aynı  hukuki  sebebe  ilişkin  2007/144  esas  sayılı  dava  dosyası  ile  eldeki  davanın HUMK’nun  45. maddesi  hükmü  uyarınca  fiili  ve  hukuki  irtibat  nedeniyle  birleştirilmesi , ondan  sonra  yukarıda  açıklanan  ilkeleri  kapsar  biçimde  hükme  yeterli  bir  araştırma  yapılması , tüm taraf  delillerinin  toplanıp, birlikte  değerlendirilmesi  ondan  sonra  sonucuna  göre  bir  karar  verilmesi  gerekirken  eksik  soruşturma  ile  yetinilerek  yazılı  olduğu  üzere  karar  verilmiş olması  doğru  değildir. Davacının temyiz  itirazları   yerindedir. Kabulü  ile  hükmün  açıklanan  nedenlerden  ötürü HUMK.’nun  428. maddesi  gereğince  BOZULMASINA, alınan  peşin  harcın temyiz edene  geri  verilmesine, 21.12.2009  tarihinde  oybirliğiyle  karar  verildi.