Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2009/12595 · K. 2009/13633

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/12595 E.  ,  2009/13633 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, ilk kesinti tarihinden itibaren 30.10.2001 tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin tüm , davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava davacının, ilk pirim kesintisini takip eden aybaşından itibaren 30.10.2001 tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, davacının 1.6.1999-31.12.1999 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği , T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının tarım Bağ Kur’a ilk pirim kesintisinin 30.5.1999 tarihinde yapıldığı, 2000 ve 2001 yılında ise ürün teslim edildiği ancak pirim kesintisi yapılmadığı , 2003 yılında ise pirim kesintisinin bulunduğu, 24.1.2001 tarihinde beri ziraat odasına 2.2.2001 tarihinden beri de kooperatife kayıtlı olduğu, tarım arazisinin bulunduğu anlaşılmaktadır Mahkemece davacının pirim kesintisinin bulunduğu 1.6.1999-31.12.1999 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tespit kararı yerindedir. Ancak davacının 2000 ve 2001 yıllarında kesinti yapılmamış olsa da ürün teslim etmiş olmasına ve ziraat odası ile kooperatif kaydının da 2001 yılından beri devam ettiğinin anlaşılmasına göre tarımsal faaliyetin aralıksız devam ettiği 1.1.2000-30.10.2001 tarihleri arasındaki sürelerin de kabulü yerine bu döneme ilişkin tespit istemin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Mahkemece, yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 26.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.