Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2009/13759 · K. 2010/10179

4. Hukuk Dairesi         2009/13759 E.  ,  2010/10179 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı ... ve diğerleri vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 11/03/2008 gününde verilen dilekçe ile manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 01/04/2009 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir. 2-Diğer temyiz itirazına gelince; davacılar, Akbank ... şubesinin avukatları olduklarını, icra takibi alacaklısı olan davalının yürütülen bir soruşturma kapsamında savcılığa yaptığı açıklamada sahte belge düzenlediklerini ve çete halinde işlem yaptıklarını iddia edip kişilik haklarına saldırıda bulunduğunu belirterek, davalının manevi tazminat ile sorumlu tutulmalarını istemişlerdir. Davalı ise, Adalet Bakanlığı'na ve savcılığa şikayet ettiği davacı avukatların, PTT görevlileri ile anlaşarak tebligat yaptırmadıklarını, icra müdürü ile birlikte olup belgeleri yok ettiklerini, dosyadan belge çalındığını ileri sürerek, istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur. Yerel mahkemece, gerçeğe uymayan iddiaların davacıların kişilik haklarına saldırı oluşturduğu gerekçesiyle istem kabul edilmiştir. Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun (hak ve nasfetle) karar vereceği Medeni Yasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. Dava konusu olayın gelişimi, davalının ekonomik ve sosyal durumu, ileri sürülen iddialar ile yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacılar yararına takdir edilen manevi tazminat tutarları fazladır. Daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmek üzere kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nın 438/son maddesi gereğince kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür. SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle hüküm fıkrasının manevi tazminat takdirine ilişkin 1 nolu bendinde yer alan "…5.000,00…" ve "…15.000,00…" biçimindeki sayı dizileri ayrı ayrı silinerek yerlerine sırası ile "…2.500,00…" ve "…7.500,00…"sayı dizilerinin yazılmasına; harç alınmasına ilişkin 2 nolu bendinde yer alan "…607,50…" biçimindeki sayı dizisi silinerek yerine "…202,50…" sayı dizisinin yazılmasına; yargılama giderlerine ilişkin 3 nolu bendinin tümden silinerek yerine 3 nolu bent olarak "3-Davacılar tarafından yapılan 225.80 TL yargılama giderinden, kabul ve ret oranına göre 112,90 TL'nin davalıdan alınıp davacılara verilmesine," biçimindeki tümcenin yazılmasına; davacılar yararına avukatlık ücreti takdirine ilişkin 4 nolu bendinde yer alan "…1.800,00…" biçimindeki sayı dizisi silinerek yerine "…900,00…" sayı dizisinin yazılmasına; öteki temyiz itirazlarının ilk bentteki nedenlerle reddiyle kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 12/10/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.