Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2009/15129 · K. 2011/17113

11. Hukuk Dairesi         2009/15129 E.  ,  2011/17113 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 30/09/2009 tarih ve 2006/656-2009/168 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacılar-karşı davalılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 13/12/2011 gününde davalı-karşı davacılar Novus İlaç San Tic. Ltd.Şti vekilleri Av. ..., Av. ..., ...İlaç ve Kimyevi Maddeler San. ve Tic A.Ş vekili Av. .... geldiler, davetiye tebliğine rağmen davacılar vekili ve davalılardan Basel İlaç San. ve Tic.A.Ş vekili duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacılar vekili, davacılardan BAYER HEALTCHARE A.G. şirketinin, tecavüze konu patentleri Bayer Aktiengesellschaft’tan devraldığını, TR 1996 00970 B nolu patentin Türkiye'de Maxifloxacin Hidroklorür Monahidrad aktif madde etkin madde bileşiğini koruduğunu, 2 nolu istemde bu bileşiğin kristal formunun, 3-6 nolu istemlerde bileşiğin elde edilmesi için uygulanan prosesin, 7-9. istemlerde antibakteriyel kullanımın korunduğunu, bu patentin Türkiye dışında ABD dahil 30 ülkede tescilli olduğunu, TR 2001 01310 B sayılı patentin ise Maxifloksasin tablet forma ilişkin olduğunu, formülasyonun özeliğinin laktoz içermesi ve bu sayede tablet sertliğinin artırılması olduğunu, bu formülasyonun ayrıca mikronize olmayan Maxifloksasin kullanılabilmesini sağladığını, bu patentin de ABD dahil 30 ülkede tescilli olduğunu, davacının ilaç ürünü AVELOX ilaç markası altında diğer davacı ... Türk Şirketi ile birlikte üretip piyasaya arz ettiğini, AVELOX markalı ilacın 400 mg geniş spekturumlu antibiyotik 7 film kaplı tablet olarak tanıtıldığını, diğer davacının ilacı lisans yoluyla Türkiye de ürettiğini, davalılardan Novus İlaç Sanayi Şirketi’nin her nasılsa ilaç ruhsatı alarak MOXİTEC ilaç markası altında piyasa sürdüğü ilaç ile patent sahibinin patentlerini ihlal ettiğini, diğer davacı açısından ise haksız rekabete neden olduğunu ileri sürerek müvekkillerine ait patentlerle korunan haklara davalılarca Moxitec adlı ilaç ürünü yoluyla yapmış oldukları tecavüzün tespitine, mevcut tecavüzün durdurulmasına, men’ine, verilecek kararın ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı- karşı davacı Novus İlaç Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin ruhsat sahibi olduğu Moxitec markalı ürüne 06/04/2006 tarihinde Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsat verildiğini, davacının patentlerine tecavüzün söz konusu olmadığını, tablet üzerinden yapılan tahlillerin hükmünün bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiş, karşı davasında ise Türkiye'de ilaçlarda patent korumasının 01/01/1999 tarihinden itibaren söz konusu olması nedeniyle bazı firmaların daha önceki yıllarda dünya kamuoyunun bilgisine sundukları ve o ülkelerde patentli olan buluşları Türkiye’de koruyabilmek için kanuna karşı hilelerle ince hesaplar yaptığını, böylece 12 aylık rüçhan süreleri de dolmuş olan buluşların yenilik unsuru taşımadığı için Türkiye’de patentleşememesi gerekmesine rağmen Türkiye deki başvurularına referans gösterebilmek için tekrar ilgili ülkelerde patent başvurusunda bulunduklarını, böylece Türkiye’deki işlemlerin kolaylıkla yürüttüklerini, o dönemdeki Türkiye’de teknik alt yapı eksikliğinden de faydalanarak her nasılsa patent belgeleri aldıklarını, davacıya ait her iki patent belgesinin de yenilik unsuru taşımadığını ve tekniğin bilinen durumunun asılmadığını, bu buluşların Türkiye’deki patent başvurularından 12 aydan çok daha uzun süre öncesinde dünya kamuoyuna açıklandığını, ders kitaplarına girdiğini, topluma açık hale geldiğini, Moksifloksasin Hidroklorür Sulu formunun 1992 yılında patentleşmesi için Avrupanın pek çok ülkesinde başvuru yapıldığını, böylece 12 aylık başvuru süresinin 1993 yılında dolması nedeniyle Türkiye de bu buluşların patentleşmesinin artık mümkün olmadığını, laktoz maddesinin sertliği artırıcı dolgu maddesi olarak kullanılmasını 1989 tarihli US 4990517 sayılı patent belgesinde açıklandığını, böylece laktozun sertliği artırıcı dolgu maddesi olarak %0-%100 oranlarında kullanılmasının belirtilen patentte yer aldığını, ileri sürerek davacı- karşı davalı adına tescilli TR 1996 00970 B ve TR 2001 01310 B nolu patentlerin hükümsüz kılınmalarına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı Toprak İlaç A.Ş. vekili, müvekkilinin Sağlık Bakanlığı tarafından verilen ruhsata göre Moxitec adlı ilacın fason üretimini yaptığını, davacıların yada Sağlık Bakanlığının dava konusu ilaçla ilgili olarak kendilerine herhangi bir bildirimde bulunmadığını, Moxitec markalı ürünlerin davalılara ait patentleri kesinlikle ihlal etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir. Davalılardan Basel İlaç A.Ş. vekili, kendilerine karşı pazarlamacı sıfatıyla dava açıldığını, ancak müvekkilinin dava konusu Moxitec adlı ilacın pazarlamasını yapmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, asıl dava yönünden davalıların moxitec adlı ilacının davacılara ait TR 1996 00970 B ve TR 2001 01310 B nolu patent haklarına tecavüz edip etmediği ve haksız rekabetin söz konusu olup olmadığı, karşı davanın ise davacıya ait her iki patentin patentleşebilirlik koşullarını taşıyıp taşımadığına ilişkin olduğu, öncelikle hükümsüzlük iddialarının incelenmesi gerektiği, TR 1996 00970 nolu patentin 12/12/1995 rüçhan tarihli ve 05/12/1996 başvuru tarihli bir incelemeli patent olup, CDCH nin yeni kristal modifikasyonu, bunun hazırlanması için bir işlem ve bu modifikasyonu içeren farmasötik formülasyonlara ilişkin olduğu, patentte 9 adet istem yer aldığı, 970 nolu patente konu buluşun yeni olduğu patente konu aynı buluş için rüçhan tarihinden önce yeniliği yok edici bir açıklamanın, dokümanın bulunduğunun ispat edilemediği, davalı Novus İlaç firmasına ait MOXİTEC adlı üründe anhidr Moxifloksasin hidroklorür kullanıldığı da dikkate alınarak TR 1996 00970 nolu patentte yer alan istemlerden hiç birisinin ihlal edilmediği , diğer 2001 01310 B nolu patent yönünden ise, patentin 10/11/1998 rüçhan tarihli, 29/10/1999 başvuru tarihli olup, farmasötik moxifloksasin preparatı buluş başlığını taşıdığı, buluşun, oral uygulama için Moxifloksasin, bunun tuzunu ve/veya hidratını ve laktoz içeren bir farmasötik preparatı ile bunun hazırlanması için olan bir işlemle ve bu preparatın insanlarda veya hayvanlarda bakteriyel enfeksiyonların kontrol edilmesi için kullanımı ile ilgili olduğu, toplam 10 adet istem bulunduğu, patentin yeni olduğu ve TR 2001 01310 numaralı patentte yer alan buluş tekniğin ilgili alanındaki uzman kimse tarafından, tekniğin bilinen durumundan aşikar bir şekilde çıkarılabildiği için patente konu buluş buluşsal adım (buluş basamağı) koşulunu taşımadığı, buluşsal adım incelemesinin, buluşun bir bütün olarak ele alınmasını gerektirmesi, gerek Avrupa Patent Sözleşmesi 82. md. gerekse 551 sayılı KHK nın 45 md. gereği buluşsal konsept çerçevesinde buluşun bütünlüğü ilkesi ve tarifnamede belirtildiği gibi Moxifloksasin maddesinin bilinen enfeksiyonların tedavisinde kullanılan bir antibiyotik madde olduğu dolayısıyla insanlarda ve hayvanlarda tıbbi kullanımına dair istemlerin patentleşebilir olmadığı, preparatın hazırlanma işlemine dair usul istemini de diğer bağımlı istemler gibi tek başına yeni ve buluşsal adım unsurlarını içermediği, böylece bir nolu ara isteme bağlı diğer tüm istemlerin de tıbbi kullanım ve usul istemi dahil olmak üzere tek başlarına patentleşebilir olmadıkları ve böylece patentin tamamı yönünden patentleşebilirlik koşulunun gerçekleşmediği, her ne kadar 01310 sayılı patentin hükümsüzlüğüne karar verildiği için bu patentin ihlal edilip edilmediğinin tartışılmasına hukuken gereklilik yok ise de, her iki bilirkişi raporunda da açıklandığı gibi, Moxitec 400 mg adlı üründe kullanılan Moksifloksasin maddesindeki laktoz oranının, 1 nolu istemde yazılı %2,5 ve %25 aralığının dışında kalması nedeniyle bu patent hükümsüz kılınmasaydı dahi tecavüz gerçekleşmediği açık olduğundan asıl davada 01310 sayılı patent yönünden de tecavüzün gerçekleştiğine dayalı tüm taleplerin reddi gerektiği, davalıya ait MOXİTEC adlı ürün ile davacılara ait AVELOX adlı ürünün her ikisi de moxifloksasin etken maddesi içerse de, ürünlerin kimyasal içeriklerinin farklı olduğu, MOXİTEC adlı ürünün etken madde olarak Moxifloksasin Hidrokolürür Anhidrat Form III içermesine karşılık AVELOX adlı ürünün Moxifloksasin Hidroklorür Monohdrat özel kristal form içerdiği dolayısıyla taraflara ait ürünlerin kimyasal içerik farklılıkları nedeniyle TTK 56.ve 57. maddeleri anlamında haksız rekabetin söz konusu olmadığı etken maddelerinin aynı olmasının ise hiç bir şekilde haksız rekabeti göstermeyeceği, dosya içerisindeki ilaç reçetelerinden anlaşılacağı üzere aynı etken maddeyi taşıyan jenerik ilaçların üretim ve satışlarının Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan ilaç ruhsatlandırma mevzuatına uygun olduğu, 551 sayılı KHK nın 130. maddesi gereğince patent hükümsüzlüğü davasını zarar gören kişilerin de açabileceği, somut davada, davalı-karşı davacı Novus İlaç şirketine karşı patent tecavüz suçlamasıyla dava açıldığına göre davacının kendisine karşı açılan davaya dayanak teşkil eden patentin hükümsüzlüğünü istemeye yetkili olduğu gerekçesiyle asıl davanın reddine, davalı- karşı davacı Novus İlaç Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti tarafından açılan karşı davanın kısmen kabulüne, karşı davada davalı adına tescilli TR 2001/01310 B sayılı patentin hükümsüzlüğüne TPE sicilinden terkinine, TR 1996/00970 B sayılı patentin hükümsüzlüğü talebinin ise reddine karar verilmiştir. Kararı, davacılar-karşı davalılar vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar- karşı davalılar vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacılar- karşı davalılar vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, takdir edilen 825.00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılar (karşı davalı) alınıp, davalı Novus İlaç San. Tic. Ltd. Şti ve Toprak İlaç ve Kimyevi Maddeler San. ve Tic. A.Ş' ne verilmesine, istek halinde aşağıda yazılı 12,80 TL harcın temyiz edene iadesine, 15/12/2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.