Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2009/15837 · K. 2009/15903

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/15837 E.  ,  2009/15903 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, 1.7.1994 tarihinden tescil tarihine kadar zorunlu tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı ...’un diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Dava, davacının 01.07.1994 tarihinden itibaren, Kurumca tescilinin yapıldığı 01.10.2008 tarihine kadar 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davacının 01.07.1994-31.12.1995 ve 01.06.1997-01.10.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa’ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine, fazla istemin reddine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile, 7. maddesinde belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile, sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan, re'sen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda, 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi, bahse konu biçimde prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un, iş bu prim ödemesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının 01.10.2008 tarihinde Tarım ... sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, tütün ürün bedelinden 20.6.1994 tarihinde ilk ... prim kesintisinin yapıldığı, 1.5.1995, 21.5.1997, 1.6.1998, 14.5.1999, 11.5.2000, 26.4.2001 ve 2.4.2002 tarihlerinde de prim kesintilerinin bulunduğu, Ziraat Odası kaydının 12.8.2004 tarihinden itibaren devam ettiği, adına kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu, 2004 ylından sonra Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı olduğu, Tarım Kredi Kooperatifine kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece, davacının sattığı ürün bedelinden ilk ... prim kesintisinin yapıldığı 20.6.1994 tarihini takip eden ay başı olan 1.7.1994 tarihinden itibaren 31.12.1995 tarihine kadar ve kesintinin ve tarımsal faaliyetin devam ettiği 1.6.1997-31.12.2002 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tespit kararı yerinde ise de; prim kesintisinin bulunmadığı ve tarımsal faaliyetin kanıtlanamadığı 01.01.2003-01.10.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasanın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanamadığı halde bu yılların soyut muhtar beyanı ve zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. Ne var ki; bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, H.U.M.K’nun 438/7.maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır. SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1. bendinin silinerek, yerine, “1-Davanın kısmen kabulüne, Davacının 1.7.1994-31.12.1995 ve 1.6.1997-31.12.2002 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine, fazla istemin reddine” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 08.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.