Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2009/16053 · K. 2010/1655

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/16053 E.  ,  2010/1655 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı,29.5.1984-1.1.1986 tarihleri arası tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 29.05.1984-01.01.1986 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kabulü ile,davacının 29.05.1984-01.01.1986 tarihleri arasında Tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının Ziraat Odasına üye olmadığı, Tarım Kredi Kooperatifi ortaklığının bulunmadığı, 28.02.1982-2006 tarihleri arasında Pancar Ekicileri Kooperatifine ortaklığının bulunduğu, sattığı ürün bedelinden prim kesintisinin bulunmadığı,Kurum tarafından muhtar beyanına göre 29.05.1984 tarihi itibariyle resen bildirge düzenlendiği ancak bildirgenin Kurum bilgisayar kayıtlarına yüklenmediği, ancak sonradan bildirge tarihinde 22 yaşını doldurmadığı gerekçesiyle 22 yaşını doldurduğu tarihi takip eden yılbaşı olan 01.01.1986 tarihi itibariyle tescil edildiği, 03.12.1985-03.06.1987 tarihleri arasında askerlik hizmetini yaptığı anlaşılmaktadır. Mahkemece davacının Kurum tarafından ilk olarak resen tescil edildiği 29.05.1984 tarihinden itibaren askere sevk edildiği 02.12.1985 tarihine kadar ki dönem yönünden verilen tesbit kararı yerinde ise de askerlik hizmetini yaptığı döneme denk gelen 03.12.1985-01.01.1986 tarihleri arasındaki dönemde tarım ... sigortalı olduğunun kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır. SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek, yerine, “1-Davanın kısmen kabulü ile, davacının 29.05.1984-02.12.1985 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında ... tarım sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine,fazla istemin reddine, 2-Davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yatırılan 31,20TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine, 4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 575,00TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya, 575,00TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 34,00TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre takdiren 30,00TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 18.02.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.