Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2009/16374 · K. 2009/16422

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/16374 E.  ,  2009/16422 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, SSK'lı süreler hariç 1.8.1988- 30.12.1998 tarihleri arası bağkur sigortalısı olduğunun tesbiti ile aksine kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Dava davacının 1.8.1988-30.12.1998 tarihleri arasında 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu çalışmaları dışında tarım ... sigortalısı olduğunun tespitine ilişkindir. Mahkemece istemin aynen kabulüne karar vermiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Gerçekten Tarım ... sigortası kapsamında kesintisiz tarımsal faaliyetin bulunduğunun anlaşıldığı hallerde, 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmaların 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı tümden sona erdirmeyeceği, 2926 sayılı Yasanın 36 ve 10.maddesindeki şartlarında gerçekleşmesi halinde 506 sayılı Yasa kapsamındaki kısa süreli çalışmalar dışında kalan süreler bakımından Tarım ... sigortalısı olunduğunun kabulünün gerekeceği, 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmaların uzun süreli olduğu hallerde ise, tarımsal faaliyetin kesintiye uğradığının ve SSK’lı çalışmanın sona ermesinden sonra, 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalılığın yeniden başlatılabilmesi için, doğrudan prim yatırılması veya aynı yasanın 36.maddesine göre ürün bedelinden tevkifat yapılması yoluyla yeniden kayıt ve tescil yolundaki iradenin ortaya konulması gerektiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir. Yapılan incelemede davacının davalı Kurumca 1.7.1988 tarihi itibariyle re’sen kayıt ve tescil edildiği ihtilaflı dönemde 1.7.1988-31.7.1988 tarihleri arasında 30 gün, 10.1.1991-30.7.1991 tarihleri arasında 150 gün, 1.1.1992-30.5.1992 tarihleri arasında 75 gün, 1.6.1992-15.1.1993 tarihleri arasında 85 gün, 15.2.1993-15.10.1993 tarihleri arasında 65 gün, 1.7.1994-30.9.1994 tarihleri arasında 40 gün 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalılığının bulunduğu, davalı Kuruca durumun öğrenilmesi üzerine 1.7.1988 tarihinden itibaren terkin edildiği, ziraat odası kaydının 18.12.2007 tarihinden başladığı Fiskobirlik (Fındık Kooperatifi’ne) 21.3.1990 tarihinde ürün teslim ettiği, kesinti yapılmadığı tarım kredi kooperatifinden 26.10.1994, 15.2.1995 tarihlerinde tarımsal amaçlı DGD kredisi aldığı Muhtarlık İlmühaberine göre senede 2 ton fındığı olduğu, 30 dönüm arazisinin bulunduğu zabıta araştırılması yapılmadığı, tapuda üzerine kayıtlı zirai arazisinin olup olmadığının Belediyeye zirai arazi emlak vergi beyannamesi verip vermediğinin araştırılmadığı görülmektedir. Somut olayda davacının ilk 506 sayılı Yasa'ya tabi kısa süreli çalışmasının bittiği 31.7.1988 tarihinden sonra tarımsal faaliyette bulunduğuna ilişkin hiçbir kayıt bulunmamaktadır. Yapılacak iş, davacının 1.7.1988 tarihinde tarım ... sigortalısı olarak tescil edildiği anlaşılmakla beraber bu tarihten sonraki SSK’na tabi çalışmaları uzun süreli çalışma olmayıp aralıklı ve kısa süreli olduğundan Fiskobirlik ve Tarım Kredi Kooperatifi kaydı olup olmadığı varsa başlangıç ve bitiş tarihlerinin, ilgili tapu dairesinden davacı adına zirai taşınmaz kaydı bulunup bulunmadığını, Belediyeden varsa davacının verdiği emlak vergi beyanlarını veriliş tarihleriyle birlikte getirtmek, davacının 31.7.1988 tarihinden itibaren tarımsal faaliyetinin devam ettiğini gösteren bir kayıt var ise davayı şimdiki gibi kabul etmek yoksa çıkacak sonuca göre bir karar vermektir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 15.12.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.