Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2009/2354 · K. 2009/3575

1. Hukuk Dairesi         2009/2354 E.  ,  2009/3575 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : GİRESUN 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ, TARİHİ : 18/09/2008 Taraflar arasında görülen davada; Davacı, 136 parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olup, özel mülkiyete konu teşkil edemeyeceğini ileri sürerek kıyı kenar çizgisi içinde kalan kısmın tapu kaydının iptaline ve üzerindeki yapıların yıkımına karar verilmesini istemiştir. Davalı, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, çekişme konusu taşınmazın 184,24 m2’lik kısmının kıyı kenar çizgisi kapsamında kaldığının keşfen saptandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, taraflarca süresinde temyiz edilmiş olmakla, Tetkik Hakimi .. raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü. -KARAR- Dava, çekişmeli taşınmazın kıyı-kenar çizgisine göre kaldığı iddiasına dayalı tapu iptal ve sicilin  kütükten  terkini  isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya içeriğine ve toplanan  delillere göre; çekişme  konusu taşınmazın  kadastro tespitinin 11.06.1979 tarihinde yapıldığı,  10.02.1981 tarihinde  kesinleştiği ve davanın 04.10.2006 tarihinde açıldığı  anlaşılmaktadır. Her ne kadar nizalı  taşınmazın kıyı-kenar çizgisi içinde  kalan bölümü devletin hüküm ve  tasarrufu  altında ve kamu malı niteliğinde  özel  mülkiyete  konu olamayacak  (Anayasanın 43, 3402 Sayılı  Kadastro Yasasının 16/C  maddesi gereğince  )  yerlerden  olduğu  keşfen saptanmış ise de; 25.2.2009  tarihinde  kabul edilip 14.3.2009  tarihinde yürürlüğe giren  5841 Sayılı Yasanın 2.  maddesi ile  3402 Sayılı Yasanın 12.  maddesinin 3. Fıkrasına  eklenen  " bu hüküm iddia ve taşınmazın  niteliğine  yahut  Devlet ve  diğer kamu tüzel kişileri  dahil  tarafların sıfatına  bakılmaksızın  uygulanır" ve 3. maddesi ile eklenen geçici 10. maddesinin  " bu kanunun 12.  maddesinin 3. fıkrası hükmü devletin hüküm ve  tasarrufu altında  olduğu iddası  ile yürürlük  tarihinden önce  açılmış ve  henüz kesin   hükme  bağlanmamış olan davalarda  dahi  uygulanır"  şeklindeki  hükmü  gözetildiğinde  kadastro  tespitinin  kesinleştiği tarih olan  10.02.1981 ile davanın açıldığı tarih  arasında  3402 Sayılı Yasanın 12.  maddesinde  sözü edilen  10 yıllık  hak düşürücü sürenin  geçmiş  olduğu sabittir. Bilindiği üzere, hak düşürücü süre  olumsuz dava şartlarından olup kamu düzeni ile ilgilidir.Mahkemece davanın her aşamasında res'en gözetilmesi gerekli bir kuraldır. Hal böyle olunca, herne kadar anılan yasa karardan sonra yürürlüğe girmişsede kesin hüküm halini almamış eldeki davalara da uygulanacağı gözetildiğinde davanın  hak düşürücü süreden  dolayı  reddine karar verilmesi  için karar bozulmalıdır. Öyleyse davacının tüm temyiz  itirazlarının reddine, Davalının temyiz itirazlarının kabulü ile  hükmün açıklanan nedenden ötürü HUMK.'nun 428.  maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine,   23.3.2009  tarihinde oybirliğiyle karar verildi.