Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2009/258 · K. 2009/4670

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/258 E.  ,  2009/4670 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı,1.4.1996-31.3.2002 tarihleri arası ... sigortalısı olduğunun tespiti ile 5458 sayılı Yasa'dan yararlandırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava davacının, 01.04.1996-31.03.2002 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbiti ve davacının prim borçlarının 5458 sayılı yasaya göre yapılandırılması gerektiğinin tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 01.10.1998-31.12.1999 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine, davacının 5458 sayılı yasadan yararlanması gerektiğinin tesbiti talebinin reddine, karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 12.03.2002 tarihinde Ziraat Odasına üye olduğu, davacı dan ilk prim kesintisinin 20.09.1998 tarihinde yapıldığı , Ayrıca 1999 ve 2001 yıllarında da tarım ... prim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece davacının tarım ... sigortalılık başlangıcının 01.10.1998 olarak kabulü ile 01.10.1998-31.12.1999 tarihleri arasında davacının tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine ilişkin hüküm yerinde ise de,bu dönemden sonra tarımsal faaliyetin kanıtlandığı 01.01.2000-31.03.2002 tarihleri arasına yönelik istemin reddedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır. SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.paragrafının silinerek, yerine,“Davanın kısmen kabulü ile, davacının ilk ... prim kesintisinin yapıldığı 20.09.1998 tarihini takip eden aybaşı olan 01.10.1998 ile 31.03.2002 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında ... tarım sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine,fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının 5458 sayılı yasadan yararlanması gerektiğinin tesbiti talebinin reddine ” tarih ve sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA,aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edene yükletilmesine 30.03.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.