Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2009/3238 · K. 2009/12009

12. Hukuk Dairesi         2009/3238 E.  ,  2009/12009 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. İcra Hukuk Mahkemesi TARİHİ : 27/05/2008 Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü : İİK.nun 82.maddesinin 2.bendi borçlunun zatı ve mesleği için lüzumlu elbise ve eşyalarının haczedilemeyeceğini öngörmüştür. Bu meslek için gerekli olan eşyalar daha ziyade el becerisine dayalı aletlerle ilgili olup sermaye değeri olan alet ve edavatı kapsamamaktadır. İİK.nun 82/4.maddesi gereğince ise borçlunun (sanat ve mesleği için lüzumlu olan alet, edavat ve kitapları) haczedilemez. Ancak, bunun için borçlunun haciz sırasında bir meslek veya sanatla uğraşıyor olması ve kendisi ile ailesinin geçimini anılan meslek ve sanatla sağlaması gerekir. Yukarıda yer verilen madde gereğince haczedilemeyecek malların kapsamını tayin edebilmek için sanat sözcüğü ile eş anlamda kullanılmış olan meslek kavramını teşebbüsten ayıracak kıstasların açıklanması gerekir. Çünkü, borçlu bir meslek sahibi sayıldığı takdirde, bu mesleği ile ilgili alet, edavat ve kitapları haczedilemeyecek, aksine bir teşebbüs sahibi sayıldığı zaman, bu teşebbüsün malları sermaye ağırlıklı olup haczedilebilecektir. Şikayet konusu incelenirken borçlunun yaptığı işte sermaye ile emeğin karşılıklı oranları tespite çalışılır ve emeğin değerinin, sermayenin değerinden daha fazla olduğu görülürse "bir mesleğin" varlığına, aksi takdirde "bir teşebbüsün söz konusu olduğuna" hükmedilir. (Hukuk Genel Kurulu'nun 02.12.1972 tarih 1972/572-974 sayılı kararı.) Uygulamada, bu şekilde incelemeye ekonomik kıstasın üstün tutulması adı verilmektedir. Somut olayda borçlunun saç profil imalatı işi ile uğraştığı ve borçluya ait 30.000.00 YTL değerindeki rulo açıcı, saç bükme ünitesi, kesme ünitesi ve devirme sehpasından oluşan saç destek profil makinasının haczedildiği anlaşılmaktadır. Öncelikle saç profil imalatı işinde sermayenin değeri emeğin değerinden fazla olmakla meslek değil, teşebbüs olarak kabulü gerekir. Teşebbüsün malları da haczedilebilir. Bu durumda borçlunun yaptığı saç profil imalatı işinin meslek olmayıp teşebbüs olması karşısında İİK.nun 82.maddesinin 2.ve 4.fıkralarının olayda uygulama yeri yoktur.O halde mahkemece, şikayetin reddi yerine kabulüne karar verilmesi isabetsizdir. SONUÇ  : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 04.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.