Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2009/4830 · K. 2009/7666

1. Hukuk Dairesi         2009/4830 E.  ,  2009/7666 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : SOMA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 05/02/2009 Taraflar arasında görülen davada; Davacı, miras bırakanı H...S..'in 15 parsel sayılı taşınmazdaki 6 ve 16 nolu bağımsız bölümleri mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı şekilde davalılara temlik ettiğini ileri sürerek tapu iptali ve miras bırakan adına tescili olmadığı takdirde tenkis isteğinde bulunmuştur. Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, çekişme konusu 16 nolu bağımsız bölüm yönünden tapu iptal ve miras bırakan adına tescili isteğinin kabulüne, 6 nolu bağımsız bölüm yönünden tenkis talebinin kabulüne karar verilmiştir. Karar, davalılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü. -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil olmadığı taktirde tenkis isteğine ilişkindir. Mahkemece,dava konusu 15 parsel sayılı taşınmazdaki 16 numaralı bağımsız bölüm yönünden tapu iptal ve tescil isteğinin; 6 numaralı bağımsız bölüm yönünden tenkis isteğinin kabulüne karar verilmiştir. Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; davacının mirasbırakanın boşandığı ilk eşinden olma oğlu, davalı Güler'in miras bırakanın 2. eşi, diğer davalılar N... ve A...'ın ise G...'in ilk eşinden olma çocukları olduğu, , miras bırakanın 23.11.2000 tarihinde öldüğü, taraflardan davalı G... ile davacının ortak miras bırakanı olan H... S..., dava dışı kızkardeşi N... ile birlilte paydaşı olduğu çekişme konusu 15 parsel sayılı taşınmazdaki 6 nolu bağımsız bölümü N.... ile birlikte 24.12.1991 tarihli ölünceye kadar bakma akti ile davalı Güler'e; keza, müstakil malik olduğu çekişmeli 15 parsel sayılı taşınmazdaki 16 nolu bağımsız bülümü ise, diğer davalılar N...ve A...'a eşit oranda 13.10.2000 tarihli ölünceye kadar bakma akti ile temlik ettiği anlaşılmaktadır. Davacı, bu işlemlerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu iddiası ile eldeki davayı açmıştır. Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçek-ten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki ,bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tesbiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşınmaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı,miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı,davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Somut olaya gelince; miras bırakanın temlike konu ettiği taşınmazlar dışında başkaca taşınmazlarının bulunduğunun kayden sabit olduğu, murisin kanser hastası olup, bakıma muhtaç durumda bulunduğu, davalıların murisin hastalığı süresince bakım ve tedavisiyle iligilendikleri, ihtiyaçlarını giderdikleri, akitten kaynaklanan bakım borçlarını yerine getirdikleri gibi, miras bırakanın sağlığında akte aykırılıktan dolayı bir davada açmadığı, tüm bu hususlar yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde, miras bırakanın davaya konu temliki işlemlerdeki iradesinin mirasçıdan mal kaçırmak olmadığı, gerçek bakım karşılığı olduğu kabul edilmelidir. Öyle ise, delillerin taktirinde ve yorumunda yanılgıya düşülerek, yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir. Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, aksi yönde hüküm tesisi isabetsizdir.Davalıların, temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 1.7.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.