Yargıtay 6. Hukuk Dairesi · E. 2009/5304 · K. 2009/9430

6. Hukuk Dairesi 2009/5304 E., 2009/9430 K. 6. Hukuk Dairesi 2009/5304 E., 2009/9430 K. - MUKATAALI VE İCARETEYNLİ VAKIF MALLAR - TAVİZ BEDELLERİNİN ÖDENMESİ, FAİZ, TASFİYE MÜDDETİ- 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 849 ] - 2762 S. VAKIFLAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 26 ] - 2762 S. VAKIFLAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 27 ] - 2762 S. VAKIFLAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 28 ] - 2762 S. VAKIFLAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 29 ] "İçtihat Metni" Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davacılar-davalılardan İ… … Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava bir adet taşınmazın paydaşlığının giderilmesine ilişkindir. Mahkemece satış suretiyle paydaşlığın giderilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalılardan Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere göre davalının temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Davacılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Dava konusu taşınmazın tapu kaydında M… …... Celilesi A… … Hanım Vakfından mukatalıdır şerhi bulunmakta olup mahkemece satış bedelinden %10 taviz bedeli Vakıflar Genel Müdürlüğüne ödendikten sonra artanın ortaklara mirasçılık belgesindeki payları oranında verilmesine karar verilmiştir. Taviz bedeli, eski vakıflar hukuku açısından "rakabe" kuru mülkiyet hakkı karşılığı, tasarruf (intifa-yararlanma-kullanma) hakkıbedeli, icare ve mukataa (kira) karşılığı anlamına gelmekte olup vergi niteliğinde değildir. Mukataalı ve icareytenli taşınmazların serbest tasarrufa terki için alınan bir bedeldir. 2762 Sayılı V.K.'nun 26. maddesi gereğince vakıf taşınmaz malların icareteynli ve mukataalı olarak kiraya verilmesi yasaklanmış, daha önce verilenlerin ise 2762 Sayılı Kanunun 27 ve 28. maddelerini değiştiren 4103 Sayılı Yasa ile tasfiyesi öngörülmüştür. 2762 Sayılı Vakıflar Kanununun 29/1 maddesinde on yıl içinde bu kanun hükümlerine göre taviz vermek yolu ile icareteyn veya mukataa kayıtları terkin edilmiş olan taşınmazların mülkiyetinin on yıl sonunda kendiliğinden mutasarruflarına geçeceği ve vakfın hakkınında ivaza dönerek taşınmazın tamamının bu ivaz karşılığı birinci derece ve birinci sırada ipotekli sayılacağı açıklanmıştır. Maddede açıklanan ve taviz bedeli olarak isimlendirilen ivaza (bedele) dönüştürülen vakıf alacağının icare ve mukataa bedeli olduğu şüphesizir. Anılan kanun hükmüne göre taviz bedeli bir gayrimenkul mükellefiyetidir. Türk Medeni Kanununun taşınmaz yükünün (mükellefiyetinin) niteliğini düzenleyen 849. maddesinde taşınmaz malikinin değişmesi halinde yeni malikin başka bir işleme gerek bulunmaksızın taşınmaz yükünün yükümlüsü olacağı belirtilmiştir. Bu nedenle taşınmaz mükellefiyeti niteliğini alan taviz bedelinden, yeni malikin sorumlu tutulması gerekir. Öte yandan 20.02.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5737 Sayılı Vakıflar Kanununun 18. maddesinde taviz bedelinin paydaşlığının giderilmesi davasının sonucu satışına karar verilen taşınmazın satışından elde edilecek bedel üzerinden hesaplanacağı, taviz bedelinin tamamı vakıf adına ödenmedikçe taşınmaz üzerindeki temliki tasarrufların tapu dairelerince tescil olunmayacağının düzenlenmesi karşısında taviz bedelinin sorumlusunun yeni malik olduğu açıkca anlaşıldığından taviz bedelinden paydaşlığın giderilmesi davasının tarafları sorumlu tutulamaz. Açıklanan bu hukuki olgu gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda 2. bentte yazılı nedenle hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 5.11.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.