Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2009/5920 · K. 2009/9726

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/5920 E.  ,  2009/9726 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi Davacı, murisinin ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren 4.6.2004 ölüm trarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Davacı, murisi ...’in ürün bedelinden ilk ... prim kesintisinin yapıldığı 20.08.1999 tarihinden itibaren ölüm tarihi olan 04.06.2004 tarihine kadar 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir. Mahkemece, davacının murisinin sağlığında tarım ... sigortalısı olarak tescil edilmediği, ayrıca geriye dönük sigortalılık talebinin yalnızca hak sahiplerine tanındığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79. maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla,60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan, resen tescil başlığını taşıyan 9. maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren üç ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36. maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2. madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca, 2926 sayılı Yasa’nın 10. maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri istihsal kooperatifleri ile birliği, ... Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Öte yandan, sigortalılara tanınan tescil hakkının, hak sahiplerine tanınmadığına ilişkin yasal bir düzenleme de bulunmamaktadır. Yapılan incelemede, davacının murisi ...’in tarım ... sigortalısı olarak tescil kaydı bulunmadığı, üzerine kayıtlı zirai arazisinin olmadığı, 01.01.1965-10.02.2005 tarihleri arasında ziraat odası kaydının bulunduğu, davacının murisinin sattığı ürün bedelinden 20.08.1999, 20.06.2000, 20.06.2002, 20.06.2003 tarihlerinde prim kesintisinin yapıldığı, bunların dışındaki sürelerde ürün bedelinden prim kesintisi yapıldığına ilişkin dosyada belge bulunmadığı görülmüştür. Yapılacak iş, bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiği gözönünde tutularak, davacının murisinin nüfus kayıt örneğinin veya veraset ilamının celbi ile ölüm tarihini saptamak ve davacının murisinin ürün bedelinden ilk ... prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden ay başından itibaren ölüm tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar vermektir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yasal olmayan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz başvuru harcının istek halinde davacıya iadesine, 25.06.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.