Yargıtay 13. Hukuk Dairesi · E. 2009/5974 · K. 2009/12936

(Kapatılan) 13. Hukuk Dairesi         2009/5974 E.  ,  2009/12936 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü. KARAR Davacı, davalının sorumluluk alanı içerisinde kalan hemzemin geçitlere, davalının yükümlülüğünde olan işaret ve levhaların kendileri tarafından konulduğunu ileri sürerek, maliyet bedeli olan 163.499.47 YTL.nin tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalı, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davaya 3533 Sayılı Yasa kapsamında hakem sıfatı ile bakılması gerektiği gerekçesiyle, görevsizlik kararı verilmiş olup; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir. 3533 sayılı Mecburi Tahkim Kanununun 1.maddesi gereğince, umumi mülhak ve hususi bütçelerle idare edilen daireler ve belediyeler, sermayesinin tamamı devlete veya belediyeye veya hususi idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan ihtilaflardan, adliye mahkemelerinin vazifesi dahilinde bulunanlar, 3533 sayılı mecburi Tahkim Kanununda yazılı tahkim usulüne göre halledilir. Bir uyuşmazlığın 3533 sayılı yasa hükümlerine göre bakılabilmesi için, davanın her iki tarafının da Yasanın birinci maddesinde sayılan kamu kurumundan olması gerekir. Taraflardan birisi yasada belirtilen kamu kuruluşu değilse, davaya mecburi hakem sıfatıyla bakılamaz. Davalının 3533 sayılı yasada belirtilen kamu kurumu olduğu konusunda duraksama yoktur. Davacı ... ise, 28.10.1984 tarihli 18559 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ana 2009/5974-12936 statüsü gereğince ve 233 sayılı kanun hükmünde kararnamenin 2. maddesinin 3. bendi ile kararnamenin ekindeki listeye göre, Ulaştırma Bakanlığı'na bağlı bir kamu iktisadi teşebbüsüdür. 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4.maddesine göre, Kamu İktisadi Teşebbüsleri, bu Kanun Hükmünde Kararname ile saklı tutulan hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tâbi, ancak Genel Muhasebe Kanunu ile Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştayın denetimine tabi değildir. Ana statüsünün 3. maddesinin 2. ve 3. bentlerinde, kuruluşun kanun hükmünde kararnamenin ana statü hükümleri saklı kalmak üzere, özel hukuk hükümlerine tâbi olduğu, Genel Muhasebe Kanunu, Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştayın denetimine tâbi olmadığı belirtilmiştir. 5018 sayılı kanuna ekli genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerini gösteren (1) sayılı cetvelde de ... gösterilmemiştir. O halde, davacı ...'nin, 3533 sayılı Yasada gösterilen daire ve kuruluşlardan olmadığı sonucuna varılmaktadır. Öyle olunca, ... mecburi hakem yargılamasına da tâbi değildir. Dairemiz eski uygulamalarında, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğünü mecburi hakem yargılamasına tâbi olarak kabul etmiş ise de, son uygulamalarında mecburi hakeme tâbi olmadığı kabul edilerek bu doğrultuda karar verilmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan 15.60 TL temyiz harcının istek halinde iadesine, 9.11.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.