Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2009/6989 · K. 2009/8722

(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/6989 E.  ,  2009/8722 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan raporlar hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki; 1-Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (değerlendirme) tarihindeki mevki ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelire göre değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu yada kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır. Birinci bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda taşınmazın sulu tarım arazisi olduğu belirtilmekle yetinilmiş, taşınmazın fiilen sulanıp sulanmadığı, sulanıyor ise kaynağı, suyun kendi doğal akışı ile mi taşınmaza ulaştığı, dereden sulanıyorsa bu suyun taşınmazın tamamının sulanmasında her mevsim için yeterli olup olmadığı, ayrıca dereden sulanamadığı zamanlarda taşınmazın ne şekilde sulandığı, yapılan sulamanın daimi ve geçerli kabul edilebilmesi için kaynak üzerinde dava konusu taşınmaz lehine bir mükellefiyet kurulmuş olması gerektiğinden bu hususun varlığı ve suyun yeterliliği vb. gibi hususlar araştırılmadan, taşınmaz sulu tarla kabul edilerek değerlendirme yapılmış, ikinci bilirkişi kurulu ise taşınmazı kuru tarım arazisi olarak değerlendirmiş, duruşmadaki ek beyanında da taşınmazın kuru tarım arazisi olduğunu, devlet eliyle sulanan parsel olmadığını, doğal bir kaynak suyu da bulunmadığını bildirmiştir. Mahkemece açıklanan hususlarda gerekli araştırma ve inceleme yapılmadan raporlar arasındaki çelişki giderilmeden sulu tarım arazisi niteliğine göre değerlendirme yapan birinci rapor esas alınarak hüküm kurulması, 2-Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasa ile değişik 15.maddesinin son fıkrası uyarınca bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idarece belgelerin mahkemeye verildiği gün (dava tarihi) esas alınır. Buna göre tarım arazisi olan dava konusu taşınmazların 2008 yılı İlçe Tarım Müdürlüğü resmi verilerine göre değerlendirilmesi gerekirken, 2008 yılı resmi verilerinin henüz oluşmadığı gerekçesi ile 2007 yılı verilerinin dava tarihine endekslenmesi yoluyla değerlendirme yapılmış olması, 3-Kamulaştırılan taşınmazın zemini kapama nar bahçesi niteliğine göre değerlendirildiğinde, üzerinde yer alan bir adet harnup ağacı da bu kapsamda değerlendirilmiş olacağından bu ağaç için ayrıca bedel verilemeyeceğinin düşünülmemesi, 4-... 5018 sayılı Yasaya ekli I sayılı cetvelde genel bütçeye dahil kamu idareleri kapsamına alınmış olup, anılan Yasanın 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazların Hazine adına tapu sicilinde tescil olunacağı gözetilmeden dava konusu taşınmazın doğrudan idare adına tesciline karar verilmesi, Doğru görülmemiştir. Mahkemece taşınmazın kuru veya sulu tarım arazisi niteliği kesin olarak belirlendikten sonra buna göre uygulanacak münavebe planı tespit edilip ürünlerin 2008 yılına ait verileri İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilerek yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda bilirkişi kurullarından ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmelidir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edenlerden davalı tarafa iadesine, 19.10.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.