Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2009/7439 · K. 2010/5407

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/7439 E.  ,  2010/5407 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :... Mahkemesi Davacı,davalı işveren nezdinde 1.3.1996-20.11.2003 tarihleri arası çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Dava, davacının 01.03.1996-20.11.2003 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen çalışmaların tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece istek, tanık sözlerine dayanılarak kabul edilmiştir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacıya ait işe giriş bildirgelerinin Kuruma verilmediği, davacının davalı işyerinden 01.03.2000-20.10.2000 ve 15.07.2001-20.11.2003 tarihleri arasında çalışmaları Kuruma bildirildiği, davalıya ait Restorant işyerinin 15.07.1990 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığı, 2003 yılı 12. ay itibariyle faaliyet görünmediği, dönem bordrolarının getirtildiği, davalı işveren tarafından işyeri kayıtlarının ibraz edilmediği, ... 1. ... Mahkemesi'nin 12.10.1995 gün ve 2004/53 Esas, 2005/401 Karar sayılı dosyasında davalı işveren aleyhine işçilik alacaklarının tahsili için açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda davacının davalıya ait işyerinde 01.03.1996-20.11.2003 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığı kabul edilerek verilen kararın, temyiz edilmeksizin kesinleştiği ve ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 03.09.2007 tarihli cevabi yazısında, davalı işverenin 1996-2003 tarihleri arasında faal mükellef olup, 30.11.2003 tarihinde işini terk ederek mükellefiyetinin sona erdiğinin ve kış aylarında işyerini kapattığına ilişkin dosyasında dilekçesinin olmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır. İfadesi hükme dayanak alınan tanıklar davacıyla birlikte çalışan ve kayıtlara geçmiş kişiler olmadığı gibi, aynı çevrede benzer işi yapan başka işverenlerin çalıştırdığı ve bordrolara geçmiş kimseler de değildir. Bu bakımdan tanık sözleri çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmamakta soyut düzeyde kalmaktadır. Giderek, tanık sözlerinin inandırıcı güç ve nitelikte olduğu söylenemez. Öte yandan, tesbiti istenilen süreler çok öncelere ilişkin bulunduğundan tanıkların bu sürelerle ilgili bilgileri bu güne değin eksiksiz olarak hafızalarında korumaları da hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun düşmez. Öte yandan, işçilik haklarıyla ilgili dosyada verilen ve kesinleşen kararlar, bu tür hizmet tesbiti davalarında kesin delil niteliğinde değil, ancak güçlü delil olarak değerlendirilebilirler. Ayrıca, işçilik haklarına ilişkin davanın o davada taraf olmayan Kurumu bağlamayacağı ve bu nedenle bu davada kesin hüküm niteliğinde bulunmadığı da açıktır. Yasal dayanağı 506 sayılı Yasa’nın 79/10. maddesi olan bu tür hizmet tespitine yönelik davaların, kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi icap ettiği Dairemizin giderek Yargıtay’ın içtihadı gereğidir. Yapılacak ..., davanın nitelikçe kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması nedeniyle mahkemece, doğrudan soruşturma genişletilmek sureti ile, davacı ile aynı tarihte birlikte çalışan ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na verilen dönem bordrolarında kayıtlı tanıklar belirlenerek, bu tanıkların bilgilerine başvurmak ve davacının tesbitini istediği 01.03.1996-20.11.2003 tarihleri arasında çalıştığını iddia ettiği işyerine komşu olan işyerlerini belediye, emniyet veya jandarma vasıtasıyla saptamak, saptanan bu işyerlerinin kayıtlarına geçmiş kişileri, başka bir anlatımla, Sosyal Güvenlik Kurumu’nda kayıtları olan komşu işyeri veya benzer işi yapan işyeri sahiplerinin veya çalışanlarının bilgilerine başvurulmak ve olabildiğince delilleri toplayıp, bunları birlikte değerlendirerek sonucuna göre karar vermektir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,temyiz harcının istek halinde davalılardan ...'a iadesine 06.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.