Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2009/7489 · K. 2009/7425

(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2009/7489 E.  ,  2009/7425 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dava konusu taşınmazın yerinde yapılan inceleme sonucu bilirkişi kurulunca karışık kapama incir ve zeytin bahçesi olarak kabulü ile bu niteliğine göre değerlendirme yapılıp kamulaştırma bedelinin tespitinde kural olarak bir isabetsizlik yoktur. Bu nedenle davalı taşınmaz mal sahibinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak; 1-2942 Sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasa ile değişik 15. maddesinin son fıkrası uyarınca bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idarece belgelerin mahkemeye verildiği gün (dava tarihi) esas tutulur. Buna göre tarım arazisi olan dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihindeki (2007 yılı) mevkii ve şartlarına (kuru ya da sulu arazi niteliğine) göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirinin tespitinde, münavebeye alınacak ürünlerin 2007 yılına ilişkin dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg başına ortalama toptan satış fiyatlarının esas alınması gerekir. Açıklanan nedenlerle İlçe Tarım Müdürlüğününün 2007 yılı verilerinde kg. başına ortalama toptan satış fiyatı zeytin de 1 YTL, üretim gideri 191,09 YTL. Incir de kg. başına ortalama toptan satış fiyatı 4,25 YTL. üretim gideri 193,79 YTL. iken hükme esas alınan raporda sırasıyla 0,8 YTL., 247 YTL., 2 YTL. ve 338,5 YTL. alınarak daha az bedele hükmedilmesi, 2-Dava konusu 7305 m2 yüzölçümlü taşınmazın 3333,3m2'lik kısmından boru hattı geçirilmek suretiyle buraya daimi irtifak hakkı kurulmasına ilişkin kamulaştırma kararında irtifakın geçtiği alan üzerine "ağaç dikmemek, sabit bina yapmamak" koşulu getirilmiş olup, belirtilen alan üzerinde 35 adet incir, 3 adet asma ve 25 adet zeytin ağacı bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında irtifaklı alanın içerisinde kaldığı tespit edilen ağaçların boru hattının geçirilmesi çalışmaları nedeniyle kesilip kaldırılacağı ve yerine yeniden ağaç dikilemeyeceği gözetilerek Yargıtay uygulamalarında benimsenen kaim değer yöntemine göre irtifak hakkının kurulduğu alanın önce karışık kapama incir ve zeytin bahçesi olarak değerlendirilmesi sonra açık tarım arazisi olarak çevrede ./.. 2009/7489-7425 -2- ekilmesi mutat olan ürünlere göre değerinin saptanması, bu iki değer (karışık kapama incir ve zeytin bahçesi değeri ile açık tarım arazisi değeri) arasındaki farkın bulunarak bunun ağaçların kaim değeri olarak tespit edilmesi ve enkaz bedeli de düşüldükten sonra kalan ağaç değerinin kamulaştırma bedeline eklenmesi gerekirken, bilirkişi kurulunca bu yolda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı halde mahkemece bu rapora itibar edilerek kamulaştırma bedelinin tespitine karar verilmesi, Doğru görülmemiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.09.2009 gününde oybirliğiyle karar verildi.