Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2009/8044 · K. 2009/8958

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2009/8044 E.  ,  2009/8958 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı,ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitiyle 5458 sayılı Yasadan yararlanma hakkının saklı tutulmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava davacının, ilk pirim kesintisini takip eden aybaşından itibaren tarım ... sigortalısı olduğu ve 5458 sayılı Yasa’dan yararlanma hakkının saklı tutulması gerektiğinin tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile, davacının 01.01.1996 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T. Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin Ekim-1996 tarihinde yapıldığı, 1997 yılı dışındaki devam eden diğer yıllarda prim kesintisinin bulunmadığı, ziraat odasına kayıtlı olmadığı , 30.9.1983 tarihinden beri kooperatife kayıtlı olduğu ve tarım arazisinin bulunduğu mahkemece sigortalılık başlangıcına esas alınan kesintinin 1997 yılı Ocak-Şubat dönemine ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacıyla ilgili olarak ilk ... prim tevkifatı yapıldığı tarihi takip eden aybaşı olan 01.11.1996 tarihinden itibaren davacının tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesi gerekirken, mahkemece 01.01.1996 tarihinden itibaren tarım ... sigortalısı olduğuna karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı düzeltilerek onanmalıdır. SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlere göre hüküm fıkrasının 1. bendinin silinmesine, yerine, “1- Davanın kabulü ile davacının 01.11.1996 tarihinden dava tarihi olan 29.6.20006 tarihine kadar tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, 18.06.2009 gününde oy birliği ile karar verildi.