Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2009/9247 · K. 2011/1622

11. Hukuk Dairesi         2009/9247 E.  ,  2011/1622 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi Taraflar arasında görülen davada Ankara 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 25.12.2008 tarih ve 2007/146 - 2008/355 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, müvekkili ...’ın murisi Behlül Dal’ın Ermeni Terör Örgütü Asala’yı protesto etmek için İstanbul Taksim meydanında kendisini yakan Artin Penik isimli Ermeni asıllı T.C. vatandaşı ile ölmeden çok kısa bir süre önce hastanede yaptığı röportajı videoya kaydettiğini, yapılan bir röportajın çok önemli bir tarihi belgesel niteliği taşıdığını, belirtilen belgesel eserin sahibi ajans tarafından filmin bir kopyasının Kültür Bakanlığı’na sadece kültürel amaçlı kullanılmak amacı ile tevdi edildiğini, davalı Videotek Ltd.Şti’nin adı geçen belgesel filmi bilinmeyen bu şekilde ele geçirerek Ermeni sorununa ilişkin bir filmde davacı eser sahiplerinden izin almadan ve isimleri yazılmadan kullandığını, belgeselin 08.05.2003 tarihinde TRT’de yapılan 6 bölümlük bir programda da izinsiz gösterildiğini ileri sürerek, davalının izinsiz kullanımı nedeniyle FSEK'nun 14, 15 ve 16. maddelerindeki manevi ve 21, 22, 23, 24 ve 25. maddelerindeki mali hakların ihlali nedeniyle FSEK'nun 68. maddesi gereğince şimdilik 15.000.000.000.-TL mali haklar tazminatı ile, FSEK'nun 70/1. maddesi gereğince 10.000.000.000.-TL manevi haklar tazminatının davalılardan tahsili ile hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı Videotek Pro. Film. Rek. San. Ltd. Şti. vekili, müvekkili tarafından TRT’de gösterilmek üzere hazırlanan 6 bölümlük filmin belgesel film olduğunu, davacı tarafın “olağanüstü ve mucizevi bir çekim” olarak tanımladığı görüntülerin televizyon haberlerinde defalarca yer aldığını ve eser olarak nitelendirilemeyeceğini, davacı tarafından Kültür Bakanlığı’na satılan filmin Kültür Bakanlığı’nın talimatları doğrultusunda hareket eden TRT’den edinen müvekkilinin davacıların mali ve manevi haklarına karşı bir ihlali olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı TRT vekili, TRT’de yayınlanan “Sarı Gelin-Ermeni Sorununun İç Yüzü” adlı belgesel filmin Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği’nin yazısıyla TRT’ye iletildikten sonra 08.05.2003–12.06.2003 tarihleri arasında yayınlanmış olup, bantların Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği’ne iade edileceğini, yayın karşılığı diğer davalıya bir bedel ödenmediğini, davacının mali ve manevi haklarına tecavüz olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, benimsenen bilirkişi görüşüne dayanılarak, dava konusu “Artin Penik'in Son Mesajı” adlı çalışmanın Behlül Dal'ın Artin Penik ile yapmış olduğu ham röportaj çekiminden ibaret video görüntüsü olmayıp, bu görüntünün de içerisinde kullanıldığı, yapımcılığını davacı şirketin üstlendiği, yönetmenliğini Behlül Dal'ın yaptığı önceki video çekimlerinin işlenmesi suretiyle oluşturulmuş ve daha sonra bir nüshası Kültür Bakanlığı'na sunulmuş belgesel film olduğu, mükemmel ya da olağan üstü olmasa dahi bir sinema diline sahip olduğu ve yönetmenin kişisel özelliklerini/hususiyetini taşıdığı, FSEK'nun 5. madde kapsamında sinema eseri niteliğinde bulunduğu, davacı ... murisi Behlül Dal'ın yönetmen olarak Kültür Bakanlığı'na sunulan dört buçuk dakikalık belgesel eser üzerinde haklarının bulunduğu, davacı As Ajans Ltd.Şti. yine çekişme konusu belgesel üzerinde FSEK'nun 80. maddesi uyarınca filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcısı sıfatıyla, eser sahibinden mali hakları kullanma yetkisini devraldığı, 18.05.2001 tarihli Kültür Bakanlığı Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü Belgesel Film Satın Alma Sözleşmesi'nin 6. maddesinde “filmin televizyon, sinema, video vb. ticari haklarının yapımcısına ait olacağının” hükme bağlandığı, bu sözleşme çerçevesinde yapıma eser işletme belgesi verildiği, 7. maddesinde Bakanlığın belgeselin sadece kültürel amaçlı olarak televizyonlarda ve diğer düzenlenecek toplu gösterimlerde kullanma veya aynı amaçla (başkalarına) kullandırma (temsil) hakkını aldığı, filmin yapımcısı sıfatı ile diğer (mali nitelikteki) bağlantılı hakların davacı şirket üzerinde bulunduğu, davalılara ait filmin davalı şirket tarafından mali hakları devralınmadan ve hak sahiplerinin istemi dışında işlenmek suretiyle, "Sarı Gelin-Ermeni Sorununun İç Yüzü" belgeselinin yapımında kullanıldığı, daha sonra bu belgeselin 08 Mayıs-12 Haziran 2003 tarihleri arasında TRT-1 ve TRT-İnt kanallarında davalı TRT tarafından yayınlandığı, eylemde davalı şirketin tüm aşamalar ve hak ihlalleri nedeniyle, davalı TRT'nin ise diğer davalı eylemlerine iştirak ve ihlal edilmiş biçimiyle belgeselin televizyon yayını ile kamuya iletimi nedeniyle doğrudan ve BK'nun 50. madde uyarınca müteselsilen sorumluluğunun bulunduğu, FSEK'nun 19. maddede belirtilen yetkileri kullanabilecek olan mirasçıların tazminat talebinde bulunabilmesinin, 14, 15 ve 16/3. maddelerinde belirtildiği üzere, umuma arz salahiyetinin ihlalinin veya eserin bütünlüğünün bozulmasının eser sahibinin şeref ve itibarını zedeleyen veya eserin mahiyet ve hususiyetlerini bozan değiştirmeler olması koşuluna bağlı bulunduğu, davacı ...'ın yönetmen Behlül Dal'ın mirasçısı sıfatıyla, yönetmen Behlül Dal adının davalı şirket belgeselinde yer verilmesini isteme yanında, çekişme konusu belgesel filmin bütünlüğünün bozulduğu ve bozulmuş haliyle yeniden kamuya arz edildiğinden 16/3. maddesi çerçevesinde manevi tazminat talep edebileceği, davacı şirketin ise, yapımcı ve yönetmenden eser üzerindeki mali hakları devralan ve bağlantılı hak sahibi olduğundan FSEK'nun 21, 22, 25 ve 80. maddelerinde tanınan, eser ve yapım üzerindeki işleme, çoğaltma, telli telsiz araçlarla kamuya iletim mali haklarının ihlal edilmiş olması nedeniyle FSEK'nun 68. maddesi uyarınca sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya emsal ya da rayiç bedel itibariyle uğradığı zararın en çok üç katı fazlasını isteyebileceği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davacı As Ajans Ltd. Şti. yararına FSEK'nun 68. maddesi uyarınca belirlenen 24.000 YTL telif tazminatından şimdilik talep edilen 15.000 YTL'nın, davacı ... yarına FSEK'nun 16/3 ve 19/2. madde ve fıkraları uyarınca takdiren 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Kararı, davalı vekilleri ayrı ayrı temyiz etmişlerdir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekillerinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 1.172,40 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı Video Tek Prodüksiyon Filmcilik Rek.San.Ltd.Şti.'den alınmasına, aşağıda yazılı bakiye 918,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı TRT Genel Müdürlüğü'nden alınmasına, 14.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.