Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2009/9498 · K. 2010/5645

4. Hukuk Dairesi         2009/9498 E.  ,  2010/5645 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... vd aleyhine 04/06/2008 gününde verilen dilekçe ile basın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 18/12/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, basın yolu ile kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi isteğine ilişkindir. Davacı dernek, düzenlediği toplantıdan sonra yapılan yayın ile kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu belirterek, uğradığı manevi zararın ödetilmesini istemiştir. Davalılar ise, yayın ile davacının hedef alınmadığını ve yayının hukuka uygun olduğunu ileri sürerek, istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuşlardır. Yerel mahkemece, yayın ile davacının hedef alınmadığı gerekçesiyle istem reddedilmiş; karar, davacı tarafından temyiz olunmuştur. Basın özgürlüğü, Anayasanın 28. maddesi ile 5187 sayılı Basın Yasasının 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir. Bu durum da halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın, olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır. Bunun içindir ki, bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir. Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp, yayınlarında Anayasanın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanununun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması da yasal ve hukuki bir zorunluluktur. Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır. Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır. O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır. Dava konusu olayda; davacı dernek, farklı cinsel tercihi olan kişilerin sorunları ile ilgilenip çözüm üretilmesini sağlamaya yönelik faaliyetlerde bulunmak amacıyla kurulmuştur. Bu amaçla düzenlemiş olduğu toplantıya katılan iktidar partisi üyesi bir milletvekili, davacı derneğin temsil ettiği insanların sorunları ile ilgilenileceği biçiminde açıklama yapmıştır. Dava konusu yayında, bu milletvekilinin toplantıya katıldığı belirtilerek, konuşmasının içeriğinin doğru olmadığına ilişkin sözlere yer verilmiştir. Ancak bu yapılırken, davacı derneğin adı da açıklanarak, farklı cinsel tercih içerisindeki kişiler ve bunlara destek verenlere yönelik olarak, eleştiri sınırlarını aşacak ve hakaret boyutuna ulaşacak nitelikte ağır sözler kullanılarak, davacı dernek ile temsil etmiş olduğu üyeleri hedef alınmıştır. Dava konusu köşe yazısındaki anlatım sırasında, basının haber verme, olayı yorumlayıp eleştirisini yapma görevinin sınırları aşılarak, hedef alınan davacı derneği aşağılayıcı, yanlış anlamaya yol açan ve anlatılmak istenen konunun amacına uygun düşmeyen sözlere de yer verilmiştir. Yerel mahkemece açıklanan olgular gözetilerek, özle biçim dengesinin bozulduğu ve böylece davacının kişilik haklarına hukuka aykırı biçimde zarar verildiği benimsenerek, davacı yararına uygun bir tutarda manevi tazminat takdir edilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, istemin tümden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 10/05/2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.