Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2010/1209 · K. 2011/1323

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/1209 E.  ,  2011/1323 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, davalı işveren nezdinde 01.08.1992-30.06.2002 tarihleri arası çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Dava, davacının 01.08.1992-30.06.2002 tarihleri arasında davalının evinde ev hizmetlisi olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, istemin kabulüne karar verilmiştir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden,davacı adına davalı işyerinden işe giriş bildirgesi verilmediği, talep ettiği dönemde bildiriminin bulunmadığı,davalıya ait işyeri tescil kaydına rastlanmadığı,muhtarlık beyanına göre davalının tebligat adresinde oturduğu, 28.04.1988 tarihinde mahalleye geldiği ve halen ikamet ettiğinin göründüğü,tapu kaydına göre 5 katlı 20 meskenli binada bulunan davalıya ait bağımsız bölümün 28.11.2007 tarihinde davalı tarafından dava dışı kişiye satıldığı anlaşılmaktadır. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesi bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı, kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli, daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Somut olayda, davalıya ait olduğu iddia edilen seramik bayisi işyerinde çalıştığı iddia edilen tanık davacının davalının ev işlerinde çalıştığını beyan etmiş ise de bu işyerinin davalıya ait olup olmadığı anlaşılamadığı gibi davalının dava konusu dönemde oturduğu binadaki kat malikleri, yönetici ve kapıcı gibi davacının çalışmasını bilebilecek kişilerin beyanlarına başvurulmadan,birisi davacının yakını olan iki tanığın beyanı ile yetinilerek sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur. Yapılacak iş; davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınarak,davalıya ait olduğu iddia edilen 724966 işyeri sicil numaralı işyerinin kime ait olduğunu Kurumdan sormak, davalının dava konusu dönemde oturduğu binadaki kat malikleri, yönetici ve kapıcı gibi davacının çalışmasını bilebilecek kişileri tesbit edip beyanlarına başvurmak, davacının davalıya ait işyerinde çalıştığı süreyi kuşkuya yer vermeyecek şekilde tespit etmek ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,17.02.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.