Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2010/12632 · K. 2010/13496

1. Hukuk Dairesi         2010/12632 E.  ,  2010/13496 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ: IĞDIR 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 08/05/2009 Taraflar arasında görülen davada; Davacı, miras bırakan babası adına kayıtlı 586 parsel sayılı taşınmaza davalıların ev ve ahır yapmak suretiyle müdahale ettiklerini ileri sürüp, elatmanın önlenmesi ve yıkım isteğinde bulunmuştur. Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, kısa kararda "davanın kabulüne", gerekçeli kararda "davanın kısmen kabul kısmen reddine" davalı Ö. (E.) A.'un 586 parselin 80 m² lik kısma elatmanın önlenmesi ile bu bölümde bulunan evin yıkımına, davalı F. hakkındaki davanın reddine" karar verilmiştir. Karar, davalı E. A. tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü. Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve yıkım isteğine ilişkindir. Mahkemece, kısa kararda davanın kabulüne, gerekçeli kararda ise davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. Bilindiği üzere, tarafların tüm delilleri toplanıp, tetkik edildikten ve HUMK.nun 376. maddesine göre; son sözleri dinlenip duruşmanın bittiği bildirildikten sonra hakimin; aynı yasanın 388. maddesi uyarınca kararı gerekçesi ile birlikte (tam olarak) yazması ve hüküm sonucunu 389. maddede öngörülen biçimde tefhim etmesi asıldır. Ne varki, uygulamada söz konusu yasanın 38l. maddesinin son fıkrasının getirdiği ayrıcalığa dayanılarak bazı zorunlu nedenlerle sadece hükmün sonucu tutanağa geçirilip tefhim edilmekte, gerekçeli karar daha sonra yazılmaktadır. İşte bu gibi hallerde HUMK.nun 389. maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkca gösteren tefhim ile aleniyet ve hukuki varlık kazanan kısa karara daha sonra yazılan gerekçeli kararın uygun olması zorunludur. Esasen kısa kararı yazıp, tefhim etmekle davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak yoktur. Öte yandan, kısa kararla gerekçeli kararın çelişkili olması, yargılamanın aleniyeti, kararların alenen tefhim edilmesine ilişkin Anayasanın l4l. maddesi ile HUMK.nun yukarıda değinilen buyurucu nitelikteki maddelerine de aykırı bir durum yaratır. Ayrıca anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama yargı, yargıç ve kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile de bağdaşmaz. Değinilen ilke ve yasa hükümleri gözardı edilerek, mahkemece kısa kararda “davanın kabulüne”, gerekçeli kararda “davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalı Ö.(E.) A. bakımından elatmanın önlenmesi ve yıkım taleplerinin kabulüne, davalı F. Y. hakkındaki davanın reddine” şeklinde kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılması doğru değildir. Hal böyle olunca, hükmün l0.4.l992 gün, l992/7 Esas, l992/4 sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararı çerçevesinde bir karar verilmek üzere HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 16.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.