Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2010/13925 · K. 2012/13685

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/13925 E.  ,  2012/13685 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 26.03.1992-15.08.1994 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. K A R A R 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 26.3.1992-28.12.1996 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/8. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Somut olayda, davacının 25.3.1992-5.4.1992 tarihleri arasında geçen sigortalı çalışmalarının 611228.33 sicil sayılı dava dışı Ned-İş Resmi Daire ve Özel İşyeri Temizlik Organizasyonu isimli tüzelkişiliği bulunmayan ticari işletmeden bildirildiği, 1.5.1992-5.6.1993 tarihleri arasında geçen 80 günlük sigortalı çalışmalarının ise 5.5.1992 tarihinde Yasa kapsamına alınan 72591.33 sicil sayılı davalı Ned-İş Sosyal Hizmetler Müteahhitliği İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait işyerinden bildirildiği, bu durumda davacının tespitini istediği 6.4.1992-30.4.1992 tarihleri arasındaki dönem yönünden işveren sıfatının dava dışı Ned-İş Resmi Daire ve Özel İşyeri Temizlik Organizasyonu'na ait olduğu halde bu ticari işletmenin sahibi olan kişi veya kişilerin davaya dahil edilmediği, beyanları hükme esas alınan bordro tanıklarının çalışma sürelerinin tespite konu dönemin tamamını kapsamadığı gibi hastane işyerinde çalışan tanık beyanının ise hükme esas alınabilecek derecede sağlıklı ve görgüye dayalı bilgi içermediği, mahkemece Devlet Hastanesinden temizlik ihalesini alan yüklenici şirketlerin isimlerinin ve ihale dönemlerinin sorulmadığı ve böylece tespite konu dönemde temizlik ihalesini kazanan yüklenicinin davalı şirket olup olmadığının kuşkuya yer bırakmayacak biçimde aydınlığa kavuşturulmadığı, tespite konu dönemde Devlet Hastanesinde çalışan doktor, hemşire, memur gibi görevlilerin isimlerinin sorulmadığı ve tanık olarak dinlenmediği, davalı şirketin Kuruma dönem bordrosu vermediği dönemlerde faal olup olmadığının belirlenebilmesi amacıyla vergi ve ticaret sicil kayıtlarının getirtilmediği, davalı şirket ile ... arasındaki ilişkinin ( ortak, müdür vb) ticaret sicil kayıtları getirtilmek suretiyle tam olarak açıklığa kavuşturulmadığı, şirket müdürü olduğunu ifade eden davacı tanığı ...'ın tespite konu dönemde şirket müdürü olup olmadığının ticaret sicilinden sorulmadığı ve böylece çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır. Yapılacak iş, davacının tespitini istediği 6.4.1992-30.4.1992 tarihleri arasındaki dönem yönünden işveren sıfatının Ned-İş Resmi Daire ve Özel İşyeri Temizlik Organizasyonu'na ait olması nedeniyle bu ticari işletmenin sahibi olan kişi veya kişiler Vergi Dairesinden sorulmak suretiyle belirlenerek davacıya ticari işletme sahiplerini davaya dahil etmek üzere dilekçe sunmak, dava dilekçesi ile dahili dava dilekçesini tebliğ etmek üzere süre vermek, davalı işyerinin dava konusu dönemde faal olup olmadığının belirlenmesi amacıyla vergi kayıtlarını getirtmek, öncelikle dava konusu dönemi kapsar biçimde bordro tanıklarını dinlemek, gerek görüldüğü takdirde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenleri veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına başvurmak, dinlenen bordro ve komşu işyeri tanıklarının çalışma süresini tereddütsüz belirlemek amacıyla gerek görüldüğü takdirde hizmet döküm cetvellerini getirtmek, tespite konu dönemde Devlet Hastanesinde çalışan doktor, hemşire, memur gibi görevlilerin isimlerinin sormak ve tanık olarak dinlemek, Devlet Hastanesinden temizlik ihalesini alan yüklenici şirketlerin isimlerinin ve ihale dönemlerini sormak ve böylece tespite konu dönemde temizlik ihalesini kazanan yüklenicinin davalı şirket olup olmadığını kuşkuya yer bırakmayacak biçimde aydınlığa kavuşturmak, şirket müdürü olduğunu ifade eden davacı tanığı ...'ın tespite konu dönemde şirket müdürü olup olmadığını ticaret sicilinden sormak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 06.09.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.