Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2010/14429 · K. 2011/1366

(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2010/14429 E.  ,  2011/1366 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak; 1-Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasayla değişik 11.maddesinin birinci fıkrasının arazilere ilişkin (f) bendinde taşınmaz malın kamulaştırma (dava) tarihindeki mevkii ve şartlarına göre olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir üzerinden değerinin belirleneceği öngörülmektedir. Bu yöntemle taşınmazın değerinin saptanmasında münavebeye alınacak ürünler yönünden sulu ya da kuru tarım arazisi niteliğinde olup olmaması önem taşır. Mahallinde yapılan keşif sırasında bu yönde herhangi bir tespit yapılmamış olduğu halde, bilirkişi kurulu raporunda gerekçe gösterilmeden dava konusu taşınmaz sulu tarım arazisi sayılmıştır. Sulama kaynağının ne olduğu açıkça gösterilmeden (taşınmazın üzerindeki bir su kaynağından veya yakınındaki bir dereden sulanıp sulanmadığı), sulamanın taşınmazın tamamında ve her mevsim için fiilen yeterli olup olmadığı, dereden sulanıyorsa bu suyun kendi doğal akışı ile mi yoksa özel bir pompalama yada başka bir sistemle mi taşınmaza ulaştığı, yeraltı suyundan hangi sistemle yararlanıldığı hususları ayrıntılı bir biçimde araştırma yapılarak belirlenmeden, pompajla sulama varsa bunun için yapılacak giderlerin de üretim masraflarına ilave edilmesi gerektiği düşünülmeden düzenlenen bilirkişi kurulu raporuna dayalı hüküm kurulması, 2-2942 sayılı Yasanın 4650 sayılı Yasayla değişik 15. maddesinin son fıkrası uyarınca bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idarece belgelerin mahkemeye verildiği gün (dava tarihi) esas tutulur. Buna göre tarım arazisi olan dava konusu taşınmazın değerlendirme tarihindeki (2010 yılı) mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirinin tespitinde, münavebeye alınacak ürünlerin 2010 yılına ait dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg. başına toptan satış fiyatlarının esas alınması gerekir. Kural böyle iken bilirkişilerce düzenlenen raporda İlçe Tarım Müdürlüğünce 2009 yılı veri listesine göre bulunan değere toptan eşya fiyat endeksi uygulanarak 2010 yılı değerlerinin bulunması, 3-Tapu kaydına göre 23.700m² yüzölçümlü taşınmazın üzerinde meyveli ağaç bulunduğuna ilişkin herhangi bir saptama yapılmadığı gibi davalı tarafın da bu yöne ilişkin herhangi bir itirazı bulunmamaktadır. Buna göre mahkemece taşınmaz üzerindeki meyve ağaçlarının cinsi, yaşı ve sayısı belirlenip bir dekarda yetişecek ağaç sayısı İlçe Tarım Müdürlüğünden sorulması, kapama bahçe yapmaya yeterli yaş ve nitelikteki ağaçların kapladığı alanın kapama bahçe, varsa artan kısmın açık tarım arazisi olarak değerlendirilmesi; meyve ağacı yoksa ya da sayısı ve yaşı itibariyle kapama nitelik verecek durumda değilse taşınmazın tamamının, tarım arazisi olarak değerlendirilmesi, ağaçların veya fidanların maktu değerinin taşınmazın tamamının değerine eklenmesi gerekirken buğday, kiraz ve elmanın net gelirleri ortalaması alınmak suretiyle taşınmaza değer biçen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması, 4-Davacı idare (...) dava dilekçesinde, kamulaştırmanın TEDAŞ Genel Müdürlüğü lehine yapıldığından sözederek, kamulaştırmaya konu edilen mülkiyet hakkının niteliği de gözetilerek TEDAŞ Genel Müdürlüğü adına tescilini ve irtifak hakkının tapuya şerh edilmesini istediği halde istemin dışına çıkılarak ... adına tesciline ve irtifak hakkının davacı adına tesisine hükmedilmesi, Doğru görülmemiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 08.02.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.