Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2010/18221 · K. 2012/19630

9. Hukuk Dairesi         2010/18221 E.  ,  2012/19630 K. * İDARİ PARA CEZALARININ İPTALİ VE ÖDENEN PARANIN İSTİRDADI * GÖREV * İŞ MAHKEMELERİ KANUNU (5521) Madde 1 * TÜRKİYE İŞ KURUMU KANUNU (4904) Madde 20 "İçtihat Metni" ÖZET: GÖREV, KAMU DÜZENİNE İLİŞKİN OLUP, MAHKEMECE KENDİLİĞİNDEN DİKKATE ALINMALIDIR. TARAFLAR ARASINDA İŞÇİ VE İŞ­VEREN İLİŞKİSİ BULUNMADIĞI GİBİ UYUŞMAZLIK İŞ SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANMADIĞINDAN İŞ MAHKEMELERİ GÖREVLİ DEĞİLDİR. İDARE TARAFINDAN DAVACIYA VERİLEN İDARİ PARA CEZASININ İPTALİ VE ÖDENEN PARANIN İSTİRDADI, GENEL HUKUK MAHKEMELERİNİN GÖREV ALANIN­DADIR. Davacı, idari para cezasının iptali ile davacı şirket tarafından yapılan ödemenin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm, süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin taahhüdü altında bu­lunan O… T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu inşaatında, Şubat 2008 ayı sonu itibarıyla 1 eski hükümlü ve 1 özürlü işçi çalıştırdığını, davalı Kurum’a gön­derdiği 04.03.2008 tarihli yazıda 4857 sayılı Yasa’nın 30. maddesi gereğince 2 özürlü ve 2 terör mağduru işçi talebinde bulunduklarını, yazıya cevap olarak Kurum tarafından gönderilen 09.07.2008 tarihli yazıda ise davacı şirketin özürlü işçi istihdam açığı olduğu belirtilerek 2008 yılı Ocak-Mayıs arası aylara ait idari para cezası uygulandığını, oysaki davacı şirket tarafından yasal süresi içerisinde davalı Kurum’dan istihdam edilmek üzere işçi talebinde bulunul­duğunu, ancak davalı Kurum’un, bu talebi karşılamak yerine haksız olarak davacı aleyhine idari para cezası uygulandığını, davacı şirket aleyhine tahakkuk ettirilen idari para cezalarının fahiş olduğunu ve hesabının yapılması gerektiğini, idari yönden cezaların kesinleştiğini, davacı şirket aleyhine ta­hakkuk ettirilen idari para cezaları nedeniyle davacı şirketin borçlu olmadığının tespiti ile idari para cezasının iptalini talep etmiş, 04.03.2009 tarihli di­lekçesiyle de, icra takibine konu edilen dava konusu meblağa daha fazla faiz işlememesi açısından davacı tarafından ödeme yapıldığından davanın istirdat davasına dönüştürüldüğünü beyan ederek, idari para cezasının iptali ile davacı şirket tarafından yapılan 16.081,74 TL ödemenin, ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı, davanın reddini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davalı temyiz etmiştir. E) Gerekçe: Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden dikkate alınmalıdır. İş mahkemelerinin görev alanını hakim, tarafların iddia ve savunmalarına göre değil, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. mad­desini esas alarak belirleyecektir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 1. maddesi uyarınca İş Ka­nunu’na göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanunu’na dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının (istisnalar hariç) çözüm yeri iş mahkemeleridir. Somut olayda taraflar arasında işçi ve işveren ilişkisi bulunmadığı gibi uyuşmazlık iş sözleşmesinden de kaynaklanmamaktadır. Davaya konu istek; idare tarafından davacıya verilen idari para ce­zasının iptali ve ödenen paranın istirdadına ilişkindir. 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu’nun 20/son maddesi idari para cezalarının genel esaslara göre tahsil edileceğini düzenlemiştir. Buna göre uyuşmazlığın çözümünde genel hukuk mahkemeleri görev­lidir. Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır. F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 05.06.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.