Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2010/19336 · K. 2010/21855

3. Hukuk Dairesi         2010/19336 E.  ,  2010/21855 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ Dava dilekçesinde kira parasının 1.7.2008 gününden başlayarak aylık 7.500 lira olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 5.600 lira olarak tespiti cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü. Davacılar vekili dava dilekçesinde, 1.7.2008 dönemine ait kira parasının aylık 7.500 TL olarak tespit edilmesini talep etmiş, mahkemece; hak ve nesafet kurallarına göre aylık 5.600 TL olarak tespitine karar verilmiş , hükmü davalı vekili temyiz etmiştir. Dava konusu taşınmaz, ..., ... cad., zemin ve asma katdan oluşan toplam 160 metre kare perdeci olarak kullanılan işyeridir. Mahallinde iki defa keşif yapılmış, üçer kişilik bilirkişi raporlarında dava konusu mecurun getirebileceği aylık kira parasının 2.950 Tl ve 5.600 TL olarak iki farklı rakam belirtilmiştir. Bilirkişi raporlarından emsal alınan kira sözleşmeleri hem metrekare olarak hem de kira başlangıç tarihleri farklı olması ve rakamların çelişkili bulunması nedeniyle hüküm kurmaya elverişli değildir. Ayrıca mahkemece , bilirkişi raporları arasındaki mübayetin giderilmesi için üçüncü bir bilirkişi incelenmesi yapılmadan, haklı ve somut nedenler gösterilmeden büyük rakamlı ikinci raporun esas alınarak hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Anayasa Mahkemesinin 6570 sayılı yasanın 2 ve 3.maddelerinin iptaline ilişkin 26.3.1963 tarih ve 3/67 sayılı kararı ile, 6570 sayılı yasanın kira parasındaki “sınırlı artış” ilkesi ortadan kaldırılmamıştır. Bununla birlikte kira parasının tesbiti yöntemini belirleyen 18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da kira parasının “hak ve nesafete uygun” seviyede takdiri ile “sınırlı artışı” öngörülmektedir. O nedenle kira parasının tesbiti bir sınırlamadır ve hakim kira parasını takdir ederken bunun bir sınırlama olduğunu gözetmelidir. 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir. Mahkemece yukarıda açıklanan yönleri içermeyen genel ifadeli bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik incelemeyle hüküm kurulması usul ve yasaya Y.İ.B.K’ne ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırı olup bozma nedenidir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.12.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.