Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2010/20514 · K. 2011/2898

3. Hukuk Dairesi         2010/20514 E.  ,  2011/2898 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Dava dilekçesinde 12.880 TL taviz alacağının faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü. Davacılar vekili dilekçesinde, ... İli ... İlçesi ... Mahallesinde kâin 269 Ada 193 parselde kayıtlı taşınmazın veraset ve intikal işlemleri yapılırken tapu kaydı üzerinde vakıf şerhi bulunduğundan davacılarca taviz bedeli ödenmek zorunda kalındığını, bu ödemenin haksız olduğunu iddia ederek; 12.880 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde, taviz bedelinin 5237 sayılı Vakıflar Kanununa göre tahsil edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, miri arazi niteliğinde olan taşınmazın vakfa gayri sahih olarak tahsis edildiğini bildiren bilirkişi raporu uygun bulunarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 5737 sayılı Vakıflar Kanunu 27.2.2008 tarihli Resmi Gazete de yayımlanmış ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Sözü edilen 5737 sayılı Vakıflar Kanununun 18.maddesi hükmüne göre; icareteyn ve mukataalı vakıf şerhi bulunan gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde veya tasarrufundaki taşınmazlar taviz bedeline tabiidir. Kanunun 3.maddesinde yapılan tanıma göre de; Mukataalı vakıf, zemini vakfa üzerindeki yapı ve ağaçlar tasarruf edene ait olan ve kirası yıllık olarak alınan vakıf taşınmazlarını, icareteynli vakıf ise, değerine yakın peşin ücret ve ayrıca yıllık kira alınmak suretiyle süresiz olarak kiralanan vakıf taşınmazlarını ifade eder. Bu halde somut uyuşmazlığın çözümü için “Şehzade Sultan ... Vakfının” mukataalı veya icareteynli vakıf olup olmadığının veya miri arazilerden mukataalı hayrata tahsis edilmeyenler ile aşar ve rüsumu vakfedilen taşınmazlardan bulunup bulunmadığının yöntemince araştırılması gerekir. Vakfiye kapsamındaki her taşınmazın coğrafi konumu ve hukuki durumu farklı olacağından bu taşınmazların kadim köy, kasaba ya da şehir içindeki mülk topraklar içinde olup olmadığı keşfen ve uzman bilirkişiler marifetiyle saptanmalıdır. Bütün bunlardan anlaşılacağı üzere vakıf türünün belirlenmesi ve belirlenen vakıf türüne göre çekişmeli taşınmazda vakfın bir hakkının kalıp kalmadığının, taviz bedeli ödenip ödenmeyeceğinin hiçbir kuşkuya yer bırakmadan saptanması bu tür davalarda önem kazanmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi raporu ise, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde hazırlanmıştır. Bu durumda mahkemece, taşınmaza ait tapu kaydı dayanakları (ve kadastro tutanağı ile birlikte) getirtilmeli, vakfiye örneği ve tapu kaydı üzerinde HUMK. nun 275. maddesi uyarınca yukarıdaki ilkeleri kapsar biçimde bilirkişi görüşüne başvurularak hasıl olacak sonuca göre karar verilmes gerekirken, eksik inceleme ile hazırlanan bilirkişi raporu esas alınarak hüküm tesis edilmiş olması usul ve yasaya uygun görülmemiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.