Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2010/2324 · K. 2011/3182

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/2324 E.  ,  2011/3182 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı TC Sağlık Bakanlığı Mersin Toros Devlet Hastanesinin 08.10.2006 ve 21.09.2006 günlü Sağlık Kurulu Raporlarına göre kuadripleji ve tetrapleji teşhisi konulan ve "Aktif Pasif Yardımlı Aktif ve Simetri Çalışma Modlu Spazm Giderme Fonksiyonlu Hareket Terapisi Cihazı " ve "Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazı (Motorlu Kalkış Çemberden Aktive Motorlu)" kullanması gerektiği yönünde görüş bildirilen davacının kızı...'a alınan cihazların bedeli olan 22.630,00 Euro'nun davacıdan alınması gerekli katılım payı düşülerek fiili ödeme tarihinde geçerli olan döviz satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/A maddesi uyarınca Devlet Bankalarınca Euro için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işletilecek faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsilini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. KARAR 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, TC Sağlık Bakanlığı Mersin Toros Devlet Hastanesinin 08.10.2006 ve 21.09.2006 günlü Sağlık Kurulu Raporlarına göre kuadripleji ve tetrapleji teşhisi konulan ve "Aktif Pasif Yardımlı Aktif ve Simetri Çalışma Modlu Spazm Giderme Fonksiyonlu Hareket Terapisi Cihazı " ve "Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazı (Motorlu Kalkış Çemberden Aktive Motorlu)" kullanması gerektiği yönünde görüş bildirilen davacının kızı...'a alınan cihazların bedeli olan 22.630,00 Euro'nun davacıdan alınması gerekli katılım payı düşülerek fiili ödeme tarihinde geçerli olan döviz satış kuru üzerinden Türk Lirası karşılığının dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/A maddesi uyarınca Devlet Bankalarınca Euro için açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işletilecek faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsilini istemiştir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının tıbbi cihaz alacağı olan 22.161,62 Euro'dan 2.161,62 Euro'nun 27.09.2007 tarihinden, 7.500,00 Euro'nun 31.10.2007 tarihinden, 12.500,00 Euro'nun 10.12.2007 tarihinden itibaren kamu bankalarınca Euro cinsi para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek mevduat faizi ile ödeme tarihindeki TC Merkez Bankası Euro döviz satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazla talebinin reddine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın Ek 32. maddesinde, sigortalılar ile Kurumdan sürekli işgöremezlik geliri, malullük veya yaşlılık aylığı almakta olanların geçindirmekle yükümlü oldukları çocuklarının ve Kurumdan hak sahibi olarak gelir veya aylık alan çocukların, iyileşmelerine yarayacak yahut işgöremezliklerini gidermeleri için gerekli görülen protez araç ve gereçlerin, Kurumca, 34. maddede belirlenen sağlık yardımları süreleri ile bağlı olmaksızın sağlanacağı, onarılacağı, ve tespit edilen süre ve şartlarla yenileneceği, 36/B maddesinde (A) bendi gereğince verilecek protez, araç ve gereçlerin bedellerinin % 10'unun kendilerince ödeneceği, ancak, alınacak katkı miktarının ödeme tarihindeki 25.08.1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 33. maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücret tutarını geçemeyeceği bildirilmiştir. 506 Sayılı Yasa'nın hastalık sigortasına ilişkin 32. ve devamı maddelerinde yer alan “işgöremezliği giderme” kavramı yanında uyuşmazlığın çözümünde kanunun 34. maddesinde yer alan “iyileştirme” kavramının da incelenmesi gerekmektedir. T.C. Anayasanın 90. maddesi uyarınca usulüne göre yürürlüğe konulmuş anlaşmalar kanun hükmündedir. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası anlaşmalarla, kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası anlaşma hükümleri esas alınır. Bu bağlamda onay kanunu ile yürürlüğe giren Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Hakkında 102 Nolu ILO Sözleşmesinin 10/3. maddesinde; yapılacak yardımların, korunan kimsenin sağlığını korumaya, çalışma gücünü iadeye ve şahsi ihtiyaçlarını karşılayabilme kabiliyetini artırmaya matuf olduğu açıklanmıştır. 506 sayılı Yasa'nın hastalık sigortası kolundan sağlanacak sağlık yardımlarının kapsamı başlıklı 33. maddesinin son fıkrasında da bu madde gereğince yapılacak sağlık yardımlarının; sigortalının sağlığını koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma amacını güdeceği açıkça belirtilmiş, bir anlamda, onaylanması nedeniyle bağlayıcı hale gelen 102 Numaralı ILO Sözleşmesinin 10/3. maddesi hükmü tekrarlanmıştır. Her iki yasal düzenlemenin açıkça gösterdiği gibi, sigortalıya "Aktif Pasif Yardımlı Aktif ve Simetri Çalışma Modlu Spazm Giderme Fonksiyonlu Hareket Terapisi Cihazı " ve "Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazı (Motorlu Kalkış Çemberden Aktive Motorlu)" temini yönünden; aranacak temel unsur; iyileşmesine yardımcı olması unsurudur. İyileşmeye yardımcı olma kavramının ise, açık yasal düzenlemeler uyarınca; sağlığı koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma olarak kabulü zorunludur, aksinin kabulü halinde iyileşme kavramına ilk günkü sağlığına kavuşma anlamının verilmesi halinde, ortez ve protez kullanımının hiçbir zaman mümkün olamayacağı hususu da açıktır. Yargılama sırasında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 63. maddesinde de yapılan açıklamalar doğrultusunda düzenleme bulunmaktadır. Buna göre; iş kazası ile meslek hastalığı, hastalık ve analık sonucu tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin karşılanması, temini amacıyla Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri içinde (f) bendinde ortez ve proteze yer verilirken, temini için sadece; “sağlanacak sağlık hizmetleriyle ilgili teşhis ve tedaviler için gerekli olabilme” ifadesi kullanılmıştır. Kurumun teminle yükümlü olduğu yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun fiyatlı "Aktif Pasif Yardımlı Aktif ve Simetri Çalışma Modlu Spazm Giderme Fonksiyonlu Hareket Terapisi Cihazı " ve "Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazına (Motorlu Kalkış Çemberden Aktive Motorlu)" hak kazanılması için gerekli olan "iyileştirme" unsurunun, diğer bir anlatımla sağlığı koruma, çalışma gücünü yeniden kazandırma ve kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırma hususlarının; cihazı kullanacak kişi yönünden, üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerinde yatırılarak uygulama ve eğitiminin yapılması, sonrasında nöroloji, ortopedi ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarının da içinde yer aldığı sağlık kurulu raporu ile gerekliliğinin belirlenmiş olması gereklidir." (Yargıtay HGK, 04.03.2009, 2009/10-34 E., 2009/104 K.) Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı ...'un 01.09.1993 tarihinden itibaren Sosyal Sigortalar Kurumundan yaşlılık aylığı aldığı ve 05.07.1982 doğumlu...'un davacının kızı olduğu, TC Sağlık Bakanlığı Mersin Toros Devlet Hastanesinin 08.10.2006 ve 21.09.2006 günlü Sağlık Kurulu Raporlarına göre kuadripleji ve tetrapleji teşhisi konulan ve "Aktif Pasif Yardımlı Aktif ve Simetri Çalışma Modlu Spazm Giderme Fonksiyonlu Hareket Terapisi Cihazı " ve "Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazı (Motorlu Kalkış Çemberden Aktive Motorlu)" kullanması gerektiği yönünde görüş bildirildiği, davacının 20.08.2007 tarihli iki ayrı fatura ile 22.630,00 Euro ödeyerek Destek Rehabilitasyon Teknolojileri Limited Şirketinden her iki cihazı da satın aldığı, davacının cihaz bedellerinin ödenmesine yönelik talebinin Kurum tarafından kabul edilmediği, TC Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Merkezinin 27.05.2008 tarihli Özürlü Sağlık Kurulu Raporuna göre " "Aktif Pasif Yardımlı Aktif ve Simetri Çalışma Modlu Spazm Giderme Fonksiyonlu Hareket Terapisi Cihazı " ve "Ayakta Dik Pozisyonlandırma Cihazı (Motorlu Kalkış Çemberden Aktive Motorlu)" cihazlarını davacının bakmakla yükümlü olduğu çocuğu...'un kullanmasının gerekli bulunduğuna, tıbben ve fennen vücut sistemlerinin ve hasta sağlığını korumasına, çalışma gücünü yeniden kazandırmasına, kendi ihtiyaçlarını görme kabiliyetini artırmasına ve kişiyi çalışma hayatına kazandırabilmek amacıyla iş göremezliğini az çok gidermesine katkı sağlayacağı" görüşünün bildirildiği, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü öğretim görevlilerince düzenlenen 30.01.2009 tarihli raporda "bahsi geçen cihazların kullanmasının tıbben ve fenen hastanın iyileşmesine veya işgöremezlik derecesinin azalmasına katkı sağlayacağı" yönünde görüş bildirildiği, hastanın üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerine yatırılarak uygulama ve eğitiminin yapılması sonrasında hastanın özür durumu da gözetilerek ortopedi, travmatoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon, erişkin nörolojisi uzmanlarının da içinde yer aldığı sağlık kurulu raporu alınıp hastanın özür durumuna göre bu cihazları kullanıp kullanmayacağı hususunda rapor alınmadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan her ne kadar davalı SGK Başkanlığınca bu cihazın Kurum tarafından bu güne kadar temin edilmediği ve Sağlık Uygulama Tebliğinde fiyatının bulunmadığı bildirilmiş ise de davalı Kurum ile protokollü firmaların protokolü dahilinde olmayan veya Kurumla protokolü olmayan firmalardan temin edilen cihazların Kurum tarafından karşılanabilecek değerinin tespiti konusundaki yöntem gereğince, Sağlık Bakanlığının konuya ilişkin görüşü de alınmak suretiyle rayiç belirlenmesi gereği gözetilmeksizin yalnızca Ticaret Odası görüşü ile sonuca varılmış olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. ılacak iş; hastanın üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon kliniklerine yatırılarak uygulama ve eğitiminin yapılması sonrasında hastanın özür durumu da gözetilerek ortopedi, travmatoloji, fiziksel tıp ve rehabilitasyon, erişkin nörolojisi uzmanlarının da içinde yer aldığı sağlık kurulu raporu alınıp hastanın özür durumuna göre bu cihazları kullanıp kullanmayacağı, hastanın fiziksel durumu, zeka düzeyi, yaşı ve yaşadığı mekan ile psikolojik koşulları da değerlendirilerek bilimsel dayanaklarıyla ortaya konulmak, Sağlık Bakanlığından fiyatı konusunda görüş alınarak çıkacak sonuca göre bir karar vermektir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 05.04.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.