Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2010/3188 · K. 2010/4353

1. Hukuk Dairesi         2010/3188 E.  ,  2010/4353 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : TRABZON 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 29/04/2009 Taraflar arasında görülen davada; Davacı, davalılar  adına  kayıtlı   olan  1512  ada  2  parsel  sayılı   taşınmazın  bir kısmının  kıyı  kenar  çizgisi  içerisinde  kaldığını  ileri  sürüp,  kıyıda   kalan  bölümünün   tapusunun  iptali  ile  üzerindeki   binanın  yıkımını  istemiştir. Bir  kısım  davalılar,  çekişme  konusu  taşınmazın  ilk  tesisinin hazinenin   taraf  olduğu  tescil  ilamına   dayalı  olup,  kesin  hüküm   nedeniyle   davanın   reddi  gerektiğini, esasen de  taşınmazın  kıyı  kenar  çizgisi  içerisinde  kalmadığını  belirtip, davanın  reddini  savunmuşlardır. Mahkemece, yargılama   sırasında   yürürlüğe  giren  5841  Sayılı  Yasa  ve  bu  yasa  ile  3402  Sayılı Yasanın  12/3.  maddesine   ilave  edilen  hüküm  gereğince   10 yıllık   hak  düşürücü  sürenin   Hazine  yönünden  de   geçtiği  gerekçesiyle  davanın  reddine  karar  verilmiştir. Karar, davacı  Hazine  vekili  tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü. “Dava, 3621 Sayılı Yasadan kaynaklanan tapu iptali ve yıkım isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 1512 ada 2 parsel sayılı taşınmazın,   06.07.1972 tarihinde tapulama ile tescil edilen 76 sayılı parsel ile 2045 parsel sayılı 03.08.1987 tarihinde yeniden tescil ile Trabzon Belediyesi adına oluşturulan taşınmazın 05.06.1992 tarihinde tevhidinden oluşan 2113 sayılı parselden geldiği, başka bir ifadeyle çekişmeli taşınmazın kökeninin kadastro ile tescilli taşınmaz ile idarece yeniden tescille oluşturulan taşınmaza dayandığı, davanın 08.01.2008 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. O halde,  idarece yapılan yeniden tescil işlemiyle sicil oluşturulması ve tevhit  işlemleri kadastro tespitinden sonra gerçekleşen olaylardır. Davaya bu açıdan bakıldığında; 25.2.2009 tarihinde kabul edilerek 14.3.2009 günü yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasanın 2.maddesi ile 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 12. maddesinin 3. fıkrasına eklenen " bu hüküm, iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet veya diğer kamu tüzel kişileri dahil, tarafların sıfatına bakılmaksızın uygulanır” hükmü ile 3. maddesi ile eklenen geçici 10.maddesinin “bu kanunun 12. maddesinin 3. fırkası hükmü devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin  hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır” şeklindeki hükmü gözetildiğinde; çekişmeli taşınmazın ilk tesis kayıtlarından olan 76 sayılı parsel kapsamında kalan bölümü varsa, bunun yönünden 3402 Sayılı Yasanın 12. maddesinde sözü edilen 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu, 2045 sayılı parsel kapsamında kalan kısmı var ise, bu bölüme  anılan yasal düzenlemenin uygulanamayacağı açıktır. Hemen belirtilmelidir ki; kural olarak sonradan yürürlüğe giren yasa hükümlerinin ve İçtihadı Birleştirme Kararlarının kazanılmış hak (usulü müktesep hak) ilkesinin 28.6.1960 tarih, 21/9 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince istisnai niteliği gereği kesin hüküm halini almamış eldeki davalarda da gözetilmesi ve uygulanması gerekeceği tartışmasızdır. Öte yandan, yürürlüğe konulan hükümler kamu düzeniyle ilgili bulunduğundan ve re'sen gözetilmesi gerektiğinden somut olayda, aleyhe bozma yasağı ilkesinin de uygulanma yeri bulunmadığı izahtan varestedir. Hal böyle olunca; öncelikle yerinde uygulama yapılmak suretiyle çekişmeli taşınmazın 2045 sayılı yeniden tescil ile oluşturulan parselde kalan kısmı olup olmadığının saptanması, yine 76 sayılı kadastral parsel kapsamında kalan bölümlerinin belirlenmesi, ondan sonra dava konusu taşınmazın, anılan kadastral parsel kapsamı içerisinde kalan bölümü var ise yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler ( 5841 Sayılı Yasa) gözetilerek bu kısım yönünden davanın hak düşürücü süreden dolayı reddine, 2045 sayılı parselde kalan kısmın  varlığının  saptanması  ve  belirlenecek  kıyı  kenar  çizgisine  göre (28.11.1997 tarih 5/3  sayılı  İçtihadı  Birleştirme   gereğince) kıyıda  kaldığının  anlaşılması  halinde  bu bölüm bakımından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, uygulama yapılmaksızın taşınmazın tamamı kadastral parselden gelmiş gibi hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olması isabetsizdir. Davacı hazinenin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün açıklanan nedenden ötürü H.U.M.K.'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 15.4.2010 tarihinde  oybirliğiyle  karar verildi.