Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2010/4307 · K. 2010/5197

1. Hukuk Dairesi         2010/4307 E.  ,  2010/5197 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : GEBZE 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 19/06/2001 Taraflar arasında görülen davada; Davacı Hazine, dava konusu 2095 parsel sayılı taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kaldığını ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile hazine adına tescili, el atmanın önlenmesi ve yıkım isteğinde bulunmuştur. Davalı taraf, davanın reddini savunmuştur. Davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen kararın Dairece, araştırma eksikliğine değinilerek bozulması üzerine mahkemece, bozmaya uyularak yapılan araştırma sonucuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi .. Ç.’in raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü. Dava, 3621 sayılı yasadan kaynaklanan tapu iptali ve sicil kaydının kütükten  terkini ile el atmanın önlenmesi isteğine ilişkindir. Mahkemece, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda yapılan araştırma ve inceleme sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dosya kapsamından, çekişme konusu taşınmazın kadastro tespitinin 23.03.1962 tarihinde kesinleştiği ve davanın 20.10.1981 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere, 14 Mart 2009 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5841 Sayılı Yasanın 2. maddesi ile 3402 Sayılı Yasanın 12. maddesinin 3. fıkrasına  "bu hüküm iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmasızın uygulanır" cümlesi ve aynı yasanın 3. maddesi ile de 3402 sayılı yasaya " bu kanunun 12. maddesinin 3. fıkrası hükmü, Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddiası ile yürürlük tarihinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış olan davalarda dahi uygulanır" şeklindeki geçici 10. madde eklenmiştir. Öte yandan, 3402 sayılı yasanın 12/3. maddesinde öngörülen süre hak düşürücü süre olup, kamu düzeni ile ilgilidir ve mahkemece davanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekli olumsuz dava şartlarındandır. Diğer taraftan; hemen belirtilmelidir ki, her dava açıldığı tarihteki koşullara bağlıdır. Bir taraf dava açıldığı andaki mevzuata ve içtihat durumuna göre davasında haklı olduğu halde dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren (geçmişe etkili) yeni bir yasa hükmü ya da İnançları Birleştirme Kararı gereğince davayı kaybederse yargılama giderlerinden sorumlu tutulamaz. Anılan bu kural yargısal uygulamada kararlılık kazanmıştır. (Baki Kuru, Hukuk Usulü Muhakemeleri 5. cilt, sayfa 5338, dipnot 159; 10. H.D. 21/12/1976, 8770/8739 ve dipnot 160: 5. HD 12/09/1977, 5445/5655 dipnot 161: 10.HD 24/02/1976, 6296/1297) Bunun yanında, avukatlık ücreti de yargılama giderlerinden sayılır. (29.05.1957 tarih ve 4/16 sayılı İnançları Birleştirme Kararı). Somut olayda, kadastro tespitinin kesinleştiği 23.03.1962 tarihinden itibaren dava tarihine kadar 10 yıllık sürenin geçtiği açıktır. Ne var ki davalı   yararına da  2644  Sayılı  Yasanın  8, 9.  maddelerinde   öngörülen  koşulların   gerçekleşmediği ve  belirlenen  kıyı  kenar  çizgisine  göre   taşınmazın   bir kısmının tanımı  3621  Sayılı  Yasanın  4.  maddesinde  yapılan,  kıyıda  kaldığı  keşfen  sabittir. Hal böyle olunca; yukarıda değinilen yasal düzenlemeler ve ilkeler gözetilmek suretiyle gerek işin esası gerekse yargılama masrafları avukatlık  ücreti  ve  harç yönünden bir değerlendirme yapılması ve sonucuna göre karar verilebilmesi için hüküm bozulmalıdır. Davacının temyiz itirazının kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü  HUMK.'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 3.5.2010  tarihinde  oybirliğiyle  karar verildi.