Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2010/4468 · K. 2010/4994

11. Hukuk Dairesi         2010/4468 E.  ,  2010/4994 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Manavgat Asliye 2.Hukuk Mahkemesi Taraflar arasında görülen davada Manavgat Asliye 2.Hukuk Mahkemesi’nce verilen 24.06.2008 tarih ve 2006/358-2008/364 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, müvekkilinin davalı üyesi iken ihtarname keşide edilmeksizin üyelik koşullarına haiz olmadığı gerekçesiyle ihraç edildiğini ileri sürerek, ihraç kararının iptaline karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, aynı alanda faaliyet gösteren başka kooperatifin üyesi olan davacının üyelik koşullarına sahip olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1- Dava, ihraç kararının iptali istemine ilişkin olup, yukarıdaki özettenden de anlaşılacağı üzere, davalı kooperatif yönetim kurulunca anasözleşmenin 10/3, 5ve 6nci maddelerine dayalı olarak davacının, "taşıyıcılığı bilfiil meslek edinmiş esnaf olmak" ve "kooperatifin amacına uygun motorlu araç bulunmak" ve "aynı amaçlı başka bir motorlu taşıyıcılar kooperatifine ortak olmamak" şeklindeki ortaklık koşullarını taşımadığından dolayı üç ayrı nedenle ortaklıktan ihracına karar verilmiş, mahkemece, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Oysa, mahkemenin kabulünün aksine kooperatif anasözleşmesinin ortaklık şartlarını belirten 10’ucu maddesinde, kooperatife ortak olabilme şartları arasında araç sahibi olma koşulu da gösterilmiş ise de, araç sahibi olunmaması, hemen üyenin ortaklık sıfatını yitirmesi sonucunu doğuracak bir neden olarak kabul edilemez. Ortağın yeniden araç sahibi olma veya ortaklığı devir etme ihtimali mümkün bulunduğundan, bu konuda ortağa uygun bir süre içerisinde araç sahibi olması yönünden bir ihtar yapılması ve bundan sonra bu şartı yerine getirmediği takdirde, ihraç edilmesi, hayatın olağan akışına, iyiniyet kurallarına ve kooperatifin amacına uygun olacağından, bu husus gözetilmeksizin davacının ihracına karar verilmesi doğru değildir. Dairemiz’in yerleşik uygulaması bu yöndedir. (2001/8407 Esas - 2002/516 Karar, 2004/5114 Esas - 2005/1744 Karar). Öte yandan, anasözleşmede hernekadar ikinci bir kooperatife ortak olma yasağı öngörülmüş ise de, davacının anasözleşmenin "aynı amaçlı başka bir motorlu taşıyıcılar kooperatifine ortak olmamak" hükmüne aykırı davranması halinde, anasözleşmede böyle bir hüküm bulunmasa dahi ihraç kararından önce, davalı kooperatif tarafından başka bir kooperatife ortak olunmasının ortaklık koşullarına aykırı olduğu, başka bir kooperatife ortaklıktan verilecek münasip süre içerisinde çıkması, aksi halde ihraç edileceğinin bir uyarı ile davacı ortak açıkça uyarılmalıdır.Aksi halin kabulünün iyiniyet kuralları ile bağdaşmayacağı kuşkusuzdur. Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, davacının anılan nedenlerle yapılan ihracının belirtilen bu ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesi yerine yanlış ilkelere dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru bulunmamıştır. 2- Diğer yandan, davalı kooperatif anasözleşmesinde öngörülen "taşıyıcılığı bilfiil meslek edinmiş esnaf olmak" ile ilgili ihraç nedeni ile "kooperatifin amacına uygun motorlu araç bulunmak" şeklinde düzenlenen ihraç nedeni arasında çok sıkı bir bağlantı bulunması nedeniyle esasen bu iki ihraç nedeninin bir arada değerlendirilmesi gereğinin ve zorunluğunun mahkemece nazara alınmadan bu yöndende eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesis de doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, 06.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.