Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2010/4547 · K. 2011/1400

8. Hukuk Dairesi         2010/4547 E.  ,  2011/1400 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Tapu İptali Ve Tescil ... ile Tapu Sicil Müdürlüğü ve ... ....oğlu) ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasında dava dilekçesinin iptaline dair Akşehir Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 25.02.2010 gün ve 479/181 sayılı hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü: KARAR Davacı vekili, kadastro çalışmaları sırasında 7003 sayılı parselin kendisiyle birlikte davalılar adına paylı mülkiyet şeklinde tespit ve tescil edildiğini, söz konusu taşınmazı vekil edeni tarafından 20.08.1966 tarihinde ihaleyle satın aldığını, tapu kaydında isimleri yazılı dört kişinin isim ve baba adları dışında soy isimleriyle adreslerinin bulunmadığını, dava ekonomisi açısından bu dört kişinin soy isim ve adreslerinin Tapu Müdürlüğünden sorularak duruşma günü beklenmeksizin bu kişilere dava dilekçesinin tebliğ edilmesi gerektiğini, baba adı ve soy isimleri dışında hiçbir kimlik bilgileri bulunmayan kişiler adına bulunan tapu kaydının iptali ile olağanüstü zamanaşımı nedeniyle vekil edeni adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir. Davaya katılması sağlanan davalı Hazine vekili, kadastro çalışmaları sırasında eski tapu kayıtlarına dayanılarak tespitin yapıldığını ve bu nedenle kayıt malikleri adına pay belirlendiğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Mahkemece, kayıt maliklerinin kimlik ve açık adres bilgilerinin bildirilmesi için davacı tarafa 24.12.2009 günlü yargılama oturumu ara kararıyla 30 günlük kesin süre verildiğini, davacı tarafça ara karar gereğinin yerine getirilmediğini gerekçe göstermek suretiyle HUMK.nun 179.maddesi gereğince dava dilekçesinin iptaline karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava; TMK.nun 713/2.fıkrasındaki hukuki sebeplere dayalı olarak açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil davasıdır. Mahkemece, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmişse de mahkemenin bu görüşüne katılma olanağı bulunmamaktadır. Dava dilekçesi çok iyi bir şekilde ele alınmamış ise de, dava dilekçesi kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı vekili taşınmazın vekil edeni tarafından ihaleyle köy tüzel kişiliğinden satın alındığını, kayıt maliklerinin baba ve soyisimleri dışında başka bir kimlik bilgilerinin tapu kaydında yer almadığını açıklamış ve olağanüstü kazandırıcı zamanaşımına dayanarak iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur. HUMK.nun 74, 75 ve 76.maddeleri uyarınca, maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirmeyi yapmak ise hakime aittir. Davacı vekili dava dilekçesinde, çok açık yazmamakla birlikte ileri sürdüğü maddi olaylar TMK.nun 713/2.fıkrasını çağrıştırmaktadır. TMK.nun 713/2.fıkrasına dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil davalarında kayıt malikleri mirasçı bırakmamış ise, son mirasçı olarak aynı Kanunun 501.maddesi gereğince Hazinenin davada yer alması doğrudur. Dava dilekçesinde davalı olarak Tapu Sicil Müdürlüğü gösterilmiştir. Tapu Sicil Müdürlüğünün bağlı olduğu genel müdürlük, genel bütçeye dahil kurumlardan biridir. Esasen davanın Hazineye yöneltilmesi gerekirken bunun yerine Tapu Sicil Müdürlüğünü davalı göstermesi temsilde hata yapıldığının kabulü gerekir. Tapu Sicil Müdürlüğünü davada Hazine vekili temsil ettiğine göre, temsilde hatanın bu şekilde giderildiğinin de kabulü gerekmektedir. Yani davanın Tapu Sicil Müdürlüğüne değil Hazineye karşı açıldığının kabulü gerekir. Kural olarak, tapu iptali ve tescil davalarında, dava kayıt malikine, kayıt maliki ölmüş ise, saptanacak mirasçılarına yöneltilerek açılır. TMK.nun 713/2. maddesi uyarınca açılan tapu iptali ve tescil davalarında, taraf teşkilinin yargılama sırasında yerine getirilmesi mümkündür. Çünkü bu tür davalar kamu düzeni ağırlıklı davalar olup, bir bakıma re’sen araştırma ve inceleme ilkesine tabi bulunmaktadırlar. Şu halde mahkemece yapılacak iş: Kayıt malikleri bulunan Celil, Hatice, ...ve Fatime’nin sağ olup olmadıkları yönünde gerekli araştırma ve incelemenin yapılması, sağ olduklarının belirlenmesi halinde yöntemine uygun biçimde dava dilekçesinin kendilerine tebliği ve davanın bulunduğu haliyle yürütülmesine çalışılması, ölmüş olduklarının saptanması halinde ise, veraset belgelerinin alınması için davacı tarafa süre ve imkan tanınması, veraset belgesi sunulduğunda davacıların mirasçılarına davanın yöneltilmesi, HUMK.nun 75, 213 ve 230.maddeleri uyarınca davacı vekili isticvap edilerek TMK.nun 713/2. fıkrasında yer alan 3 hukuki sebepten hangisine dayandığının sorulması, alınacak beyanının HUMK.nun 151/son fıkrası uyarınca imzasıyla onaylattırılması, böylece TMK.nun 713/1 ve 2.fıkralarında yer alan tüm olumlu ve olumsuz koşulların saptanması, ondan sonra toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm kurulmuş bulunması usul ve yasaya aykırıdır. Davacı vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulüyle yerel mahkeme hükmünün açıklanan nedenlerle ve HUMK. nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA ve 17,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 14.03.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.