Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2010/51205 · K. 2013/9111

9. Hukuk Dairesi         2010/51205 E.  ,  2013/9111 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, vergi iadesi alacağı, eğitim ödeneği alacağı, telif hakkı alacağı ile manevi tazminat alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı İsteminin Özeti: Davacı, Eylül 2005 ayından itibaren davalıya ait ... Kampus Dershanesinde biyoloji öğretmeni olarak çalışmaya başladığını, 2005-2006 öğretim yılında 1.850,00 TL aylık ücret aldığını, 2006-2007 öğretim yılında da 2.000,00 TL ücret aldığını, iş akdine 19.04.2007 tarihinde gerekçe gösterilmeksizin son verildiğini, bu tarihte 1/2 aylık ücretinin ödendiğini, kendisine ve tüm öğretmenlere işe başladığı tarihte isim ve adresleri yazılı bir kağıda imza attırıldığını, iş akdinin feshinden sonra işverence hakkında istifa ettiği yönünde bildirimde bulunulduğunu, imzalattırılan belgelerin istifa dilekçesi gibi kullanıldığını, sözleşmesinin bitimi olan 30.09.2007 tarihine kadar ki ücretinin ödenmesinin gerektiğini, 2006 yılına ait vergi iadesinin ödenmediğini,2005-2006-2007 öğretim yıllarında her yılın Kasım ayında ödenmesi gereken eğitim ödeneklerinin ödenmediğini, davalı şirkete görevinin dışında iki adet kitap hazırladığını, telif haklarının ödenmediğini iddia ederek; kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret alacağı, manevi tazminat, telif ücreti ve eğitim ödeneği alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı, davacının 27.10.2005 tarihli Özel Öğretim Kurumlarında Görev Alan Öğretim Elemanlarına Mahsus İş Sözleşmesi ile Fen Bilgisi-Biyoloji öğretmeni olarak görevine başladığını, sözleşmesinin 27.10.2007 tarihinde sona ermesi gerekirken 19.04.2007 tarihinde istifa ederek görevinden ayrıldığını, davacının işyerinden kendisi ayrılması nedeniyle sözleşme süresi sonuna kadar ki ücret talep hakkı bulunmadığını, davacıya 2006-2007 eğitim öğretim yılı sözleşmesi gereği olan maaş-ders ücreti-yayın çalışmaları gibi tüm alacaklarının karşılığı olan 3.500,00 TL ödendiğini, davacının tüm hak ve alacaklarını aldığına dair davalı şirketi ibra ettiğini, davacının belirli süreli iş akdi ile çalıştığını, bu nedenle ihbar tazminatı talebinde bulunamayacağını, taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmesinin özel şartlar bölümünde, öğretmenin sözleşmesi bitmeden istifa etmesi ya da görevden ayrılması halinde 10.000,00 TL tazminat ödenmesinin kararlaştırıldığını, davacının istifa ederek bu alacağın doğumuna sebebiyet verdiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, kıdem tazminatı, bakiye süre ücreti, eğitim yılı ödeneği ve telif hakkındaki davanın kabulüne, ihbar tazminatı, vergi iadesi alacağı, manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davalı vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 32. maddesinde,   “Eğitim ve öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olup; fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okul müdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışan öğretmenler, yönetici, eğitim uzmanı ve eğitim uzman yardımcıları dahil (Mülga ibare: 13/06/2010-5984 S.K/mad.4) ) her öğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzere ve öğretim yılının başladığı ay içinde Milli Eğitim Bakanı tarafından belirlenecek tarihte Bakanlar Kurulunca belirlenecek miktarda, öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenir. Bu ödenek damga vergisi hariç diğer vergi ve kesintilere tabi tutulmaz” hükmü mevcuttur. Her yıl bütçe kanunlarıyla ayrıca Bakanlar Kurlu kararına gerek olmaksızın öğretim yılına hazırlık ödenekleri belirlenmiş ve ek cetvelde miktarları yayınlanmıştır. Mülga 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 33. maddesinde ise, “Özel okullarda yöneticilik ve eğitim - öğretim hizmeti yapanlara, kıdemlerine göre (emekliler hariç) dengi resmi okullarda ödenen aylık ile sosyal yardım kapsamındaki ek ödeme tutarlarından az ücret verilemez. Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemeler Bütçe kanunlarıyla resmi okul öğretmen ve personeline sağlanan haklara denk olarak özel okul öğretmenlerine ve personeline de ödenir. Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemelerden vergi kesilmez” şeklinde kurala yer verilmiştir. 5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’nun 9. maddesinde de aynı yönde düzenleme bulunmaktadır. Bu durum karşısında, sosyal hak kapsamında olan her yıl bütçe kanunlarıyla miktarı belirlenen bir alacak olan eğitim ödeneği resmi okul ve özel okullarda görev yapan öğretmenleri kapsamaktadır. Dershane öğretmenleri ise 625 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 33. Maddesi ve 5580 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu 9/2. Maddesi kapsamı dışında kaldığından eğitim ödeneğinden faydalanamaz. Bu nedenle bu istemin reddi yerine kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir. F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 18.03.2013 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi. ( M.) K A R Ş I O Y 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 32. maddesinde: “Eğitim ve öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolarda görevli olup; fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okul müdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışan öğretmenler, yöneticiler, eğitim uzmanı ve eğitim uzman yardımcıları dahil (Mülga ibare: 13/06/2010-5984 S.K/mad.4) her öğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzere ve öğretim yılının başladığı ay içinde Milli Eğitim Bakanı tarafından belirlenecek tarihte Bakanlar Kurulunca belirlenecek miktarda, öğretim yılına hazırlık ödeneği ödenir. Bu ödenek damga vergisi hariç diğer vergi ve kesintilere tabi tutulmaz” hükmü mevcuttur. Her yıl bütçe kanunlarıyla Bakanlar Kurlu kararına gerek olmaksızın öğretim yılına hazırlık ödeneklerinin miktarı belirlenmiş ve ek cetvelde gösterilmiştir. Mülga 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 33.ncü maddesi ile, halen yürürlükte olan 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 9 ncu maddesine göre: “Okullarda yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmeti yapanlara, kıdemlerine göre (Emekliler hariç) dengi resmi okullarda ödenen aylık ile, sosyal yardım kapsamındaki ek ödeme tutarlarından az ÜCRET verilemez. Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemeler, bütçe kanunları ile resmi okul öğretmen ve personeline sağlanan haklara denk olarak okul öğretmenlerine ve personeline de ödenir. Sosyal yardım kapsamındaki ek ödemelerden gelir vergisi kesilmez.” 657 Sayılı Yasanın aylık ve sosyal yardım olarak düzenlediği hususlar ise, bu yasanın 147 nci maddesinde: Aylık; “ bu kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen para” şeklinde tanımlanmış, yine aynı kanunun 188-213 ncü maddeleri arasında VI. Kısım başlığı altında; emeklilik, sigorta, konut tahsisi, aile yardımı, burs, doğum, ölüm yardımı, giyecek, yiyecek yardımı ... gibi hususlar “Sosyal Haklar ve Yardımlar” şeklinde sayılı ve sınırlı olarak açıkça düzenlenmiştir. Dolayısı ile öğretim yılına hazırlık ödeneği “ aylık yahut sosyal hak ya da sosyal yardım ” niteliğinde değildir. Çünkü Özel Öğretim Kurumları Kanununda atıfta bulunulan 657 Sayılı Yasa'daki “resmi okullarda” fiilen çalışan eğitim ve öğretim sınıfına dahil öğretmenlere ödenmesi gereken “ öğretim yılına hazırlık ödeneği” geniş anlamda ücret olarak belirtilmediği gibi “ sosyal haklar ve yardımlar" kapsamında sayılan bir sosyal hak veya yardım olarak da yasada gösterilmemiştir. Özel Öğretim Kurumları Kanunu, özel okullarda ve dershanelerde çalışan öğretmenlere sadece dengi resmi okullarda (657 Sayılı Yasa'daki açık düzenleme gözetilerek) ödenen AYLIK ile SOSYAL YARDIM miktarından az olmamak üzere ÜCRET ödeneceği kabul etmiştir. Öğretim yılına hazırlık ödeneği verileceğine dair açık ve emredici düzenleme bulunmamaktadır. Sözkonusu ödeneğin 657 Sayılı Yasa'nın VI. Kısmında yer alan “sosyal haklar ve yardımlar” olarak kabul edilip, özel okullarda uygulanabileceği yönündeki Dairemiz çoğunluk görüşüne katılmamaktayım. Bu nedenle yerel mahkeme kararının yukarıda açıkladığım gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiğini arz ederim. 18.03.2013