Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2010/5142 · K. 2011/2039

8. Hukuk Dairesi         2010/5142 E.  ,  2011/2039 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Tescil ... ile Hazine, Bedirkent Mahallesi (Köyü) ve dahili davalı ... aralarındaki tescil davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair Gaziantep 2.Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 19.02.2009 gün ve 205/71 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili ve dahili davalı ... vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla dosya incelendi gereği düşünüldü: K A R A R Davacı vekili, dava dilekçesinde mevkii ve sınırlarını açıkladığı 20 yıldan fazla süre ile vekil edeninin tasarrufunda bulunan taşınmazın vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir. Davalı Hazine vekili, dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan yerlerden olduğunu, üzerinin yabani otlarla örtülü bulunduğunu açıklayarak, diğer davalı ... Belediyesi temsilcisi ise açıklama yapmaksızın davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır. Mahkemece, teknik bilirkişinin 27.5.2008 tarihli raporuna ekli krokisinde A harfi ile gösterilen 24.925,44 m2 yüzölçümlü taşınmaz bölümü hakkındaki davanın kabulü ile davacı adına tesciline, aynı raporda B ve C harfi ile gösterilen bölümler yönünden ise davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılar Hazine vekili ile Şehit Kamil Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, imar ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik sebeplerine dayalı olarak TMK.nun 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14 ve 17. Maddeleri gereğince açılan tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle teknik bilirkişi raporunda A harfi ile gösterilen taşınmaz bölümüne ilişkin davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Kadastro Müdürlüğünden ayrıca sorulmamakla beraber dosya kapsamına göre dava konusu taşınmaz, 27.3.1957 tarihinde yapılan kadastro çalışmalarında devletin hüküm ve tasarrufun altında bulunan dağlık yerlerden olduğu gerekçesiyle tespit dışı bırakılmıştır. Keşifte dinlenilen yerel bilirkişi ve tanıklar 30 yılı aşkın süre ile davacının tasarrufunda bulunduğunu bildirmişler, ziraatçı uzman bilirkişi dava konusu taşınmaz bölümünün 3. Sınıf kuru tarım arazisi, Jeodezi ve Fotogrametri uzmanı bilirkişiler ise, taşınmazın 1952 yılına ait hava fotoğrafında kullanılmayan yerlerden bulunduğunu, 1982 yılında değerlendirilen 1/5000 ölçekli Standart Topoğrafik Fotogrametrik N38-c-14-b paftasında da kullanım şeklinin bulunmadığını, mahkemeye sundukları 22.5.2008 tarihli raporlarında açıklamışlardır. Belirlenen bu olgular karşısında davacı yararına kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı, taşınmazın kazanmaya elverişli yerlerden bulunup bulunmadığı konusunda duraksama hasıl olmuştur. Dava konusu taşınmaz, 1957 yılında devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan dağlık yerlerden olduğu gerekçesiyle tescil harici bırakıldığından, taşınmazın belirlenen bu niteliğine göre, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 17. maddesi uyarınca imar ve ihyaya muhtaç yerlerden olduğunun kabulü gerekir. Bu bakımdan diğer kazanma koşulları yanında 3402 sayılı Kanununun 17. maddesinde açıklanan imar ihyanın tüm olumlu ve olumsuz koşullarının araştırılıp belirlenmesi zorunludur. Bir arazinin kullanım süresi ve niteliği ile üzerinde imar, ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihin en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Bu hava fotoğraflarının kadastrodan sonraki geçmiş yıllara ait en az iki ayrı zamana ilişkin olması gerekir. Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için tespit dışı bırakılma tarihi olan 1957 yılından sonra 4.5.2007 dava tarihine göre 20 – 25 yıl öncesine ait (1982 – 1987 yılları arası) bu yıllar arasında çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarının dosyada yer almış olması ve bu fotoğrafların stereoskopla incelenmesi gerekir. Ayrıca, stereoskopik çift hava fotoğrafı, bir stereoskop altında incelenirse arazinin üç boyutlu görüleceği, taşınmazın sınırlarının belirlenebileceği ve bu amaçla ekilemeyen bakir alanların net bir biçimde tespiti mümkün olacaktır. Mahkemece uyuşmazlığın net bir biçimde çözüme kavuşturulabilmesi için gerekli bulunan hava fotoğrafları getirtilip, keşifte uygulama yapılmak suretiyle yararlanılmamıştır. Mahkemece yapılacak iş; daha önce yapılan keşiflerde hazır bulunanlar dışında belirlenecek, ziraat mühendisi, kadastro fen elemanı, jeodezi veya fotoğrametri mühendisinden oluşacak üç kişilik uzman bilirkişi kurulu marifetiyle dava tarihine göre 20 – 25 yıl öncesine ait ve iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının getirtilip stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazın niteliğinin ve kullanım süresinin ne zaman başlandığının belirlenmesine çalışılması gerekir. Şahit ve bilirkişi sözleri ilmi esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli, taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlendikten sonra iddia ve savunma çerçevesinde değerlendirilme yapılarak karar verilmelidir. Eksik incelemeyle karar verilemez. Davalılar Hazine vekili ile Şehit Kamil Belediyesi vekillerinin açıklanan nedenlerle yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile usul ve kanuna aykırı görülen yerel mahkeme hükmünün HUMK.nun 428. maddesi hükmü uyarınca BOZULMASINA, ve 675,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden dahili davalı Şehit Kamil Belediye Başkanlığına iadesine 11.04.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.