Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2010/6959 · K. 2010/18523

12. Hukuk Dairesi         2010/6959 E.  ,  2010/18523 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Bakırköy 1. İcra Hukuk Mahkemesi TARİHİ : 31/12/2009 Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü : T.T.K.’nun 678-687.madde hükümleri, düzenleme senede dahil olma ve ödeme yerleri değişik devletlerde bulunan veya muhatap, ciranta veya bunların kefilleri gibi sorumlulukları farklı uyruklara tabi poliçelerde birçok yönden hangi devlet kanununun uygulanacağını göstermektedir. Nitekim M.Ö.H.U.K.’nun 1.maddesi yukarıda açıklanan madde hükümleri ile ilgilidir. Örneğin M.Ö.H.U.K. 8/2’nin “milli hukukuna göre ehliyetsiz olan bir yabancı Türk Hukukuna göre ehil ise Türkiye’de yaptığı hukuki işlemlerle bağlıdır” şeklindeki açıklaması T.T.K.’nun 678/2’ye uygundur. Milli kanun veya bu kanunun yollamada bulunduğu başka bir devlet kanununun ehil saymadığı bir kimse poliçenin imzalandığı memleket kanununa göre ehilse poliçeden sorumlu olur. Öncelikle poliçenin düzenlendiği veya imzalandığı ve imzacıyı ehil sayan yer kanunu uygulanır. T.T.K.’nun 678, 680 ve 681 maddesinin tatbiki için öncelikle poliçe hukukuna ait kuralların senedin poliçe mi, olduğunun tesbiti gerekir. Bu olmadığı veya yabancı dilde kullanılan kavram açık değilse senedi keşidecinin imzaladığı yer hukuku esas alınarak senedin öncelikle çek veya poliçe olduğu tesbit olunur (T.T.K.’nun 682/11, 733). Bundan sonra da T.T.K.’nun poliçe ile ilgili 678 veya çek ile ilgili 731 ve müteakip maddelerinde yer alan yollama kurallarının uygulanması gerekir. Kambiyo ilişkisinin altında yatan asıl borç ilişkisine uygulanmaları ise sözkonusu olmadığından bu ilişkiden doğan ihtilaflarda M.Ö.H.U.K. hükümleri esas alınarak çözümlenir (M.Ö.H.U.K. 24). Hakim, Türk Kanunlar ihtilafı kurallarını ve bu kurallara göre yetkili olan yabancı hukuku resen tesbit edip uygulamak zorundadır. Ayrıca, yabancı hukukun muhtevasının tesbitinde de tarafların yardımını isteyebilir. Tüm bu kurallar ışığında somut olayın incelenmesinde; Takip dayanağı senet yabancı dilde düzenlenmiştir. Mahkemece; İngilizceyi, bu belgenin imza edildiği ülke ile ödeme yeri ülkesinin hukukunu inceleyebilecek yeterlikte bilen ve özellikle üniversiteden Ticaret ve Kambiyo Hukuku dalında bir hukukçu bilirkişiye inceleme yaptırılarak bu belgedeki kayıtların kambiyo hukukundaki karşılıkları ile açıklayacak bir rapor alındıktan sonra T.T.K.’nun 688 ve müteakip maddeleri ile M.Ö.H.U.K.’nun 2.maddesi hükümlerine göre değerlendirme yapılarak sonuca gidilmesi gerekirken, itirazın incelemesi aşamasında senedin kambiyo senedi vasfında olup olmadığının yukarıdaki kurallar irdelenmeksizin eksik inceleme ile yazılı şekilde sonuca gitmesi isabetsizdir. SONUÇ  : Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA),  09.07.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.