Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2010/8722 · K. 2012/12077

11. Hukuk Dairesi         2010/8722 E.  ,  2012/12077 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi Taraflar arasında görülen davada Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 05/04/2010 tarih ve 2007/329-2010/225 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 03.07.2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ....... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacılar vekili, müvekkilleri ile davalı şirket arasında 02/01/2006 tarihinde düzenlenen protokol ile Bursa Özel Sağlık Tesisleri A.Ş.’deki hisse senetlerini davalıya toplam 4.000.000USD karşılığı satmayı taahhüt ettiklerini, şirketin SSK ve Vergi Dairesi borçları için davalının, satış bedelinden 01.01.2006 tarihi itibariyle belirlenen miktarlarının toplamı olan 2.213.535.55 USD’nı kendisinde tutarak, bakiyesi olan 1.786.464.44 USD’nı ödeme takvimine bağladığını, ayrıca, aynı satış sözleşmesi çerçevesinde taraflarca düzenlenerek imzalanan ve bu davanın konusu olan 26.01.2006 tarihli ek protokolde, satış sözleşmesine konu olan Bursa Özel Sağlık Tesisleri A.Ş’nin satış konusu olan 34.937.142.000 adet hissesi 5.288.000 TL olduğunu, kesinleşmiş SSK borcu 1.810.000 TL, kesinleşmiş Vergi Dairesi borcu 1.116.294 TL olduğu, satış bedeli olarak ödenecek (bakiye) rakamın: 5.288.000-2.926.294 = 2.361.704 TL olduğunun belirtildiğini, davalıdan derhal tahsili gereken 2.926.294 TL’nın SSK ve Maliyeye olan borçların ödenmesi için davalı üzerinde bırakıldığını, taraflar arasında akdedilen 02.01.2006 tarihli asıl Protokolün III/6. maddesinde "Hisseleri devre konu olan Bursa Özel Sağlık Tesisleri A.Ş.’inin Sosyal Sigortalar Kurumu, Vergi Dairesi ile varsa diğer kamu kurumu ve kuruluşlarına ait borçların (faiz ve gecikme zammı dahil) devralan davalı tarafından üstlenilecek olup, yeniden yapılandırılacak vade tarihlerinde toplam devir bedeli olan 4.000.000 USD’ne mahsuben ödeneceğinin düzenlendiğini, mahsubu söz konusu borçların faiz gecikme zammı dahil miktarı, hisse devir tarihi ile hesaplanan kesinleşmiş tutar olacağını, bu nedenle hisse devir tarihi itibariyle kamu borçlarının yeniden yapılandırılması (taksitlendirilmesi) halinde oluşacak avantajın devredenlerin hakkı olarak kabul edileceğini, yasalaşması beklenen 22.02.2006 tarih ve 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılmas ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerine atıf yapılarak hisse devredenlerin lehine olacak durumun taraflarca baştan bilindiğini, miktar olarak konu netleşemediği için bilahare bu "avantaj miktarının" devredenlere ödenmesinin hükme bağlandığını, davalının müvekkillerinden peşin olarak tahsil ettiği 2.926.294 TL’nin halen yedinde olduğunu, kamu borçları tasfiye olunmadığı gibi sözleşmede açıkça hükme bağlandığı halde 22.02.2006 tarih ve 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerinden yararlanarak devredenler lehine oluşan miktar ile yine aynı sözleşme ve eklerinde yer alan (Madde III/B-2 md.) üçüncü şahıslardaki alacakların devreden konumundaki müvekkillerine ödenmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin dava hakları saklı tutularak, şimdilik 520.965,25 YTL olan alacağın, davacıların her birinin hissesine düşen kısmının belirlenmesi suretiyle davalıdan 22.2.2006 temerrüt tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davacıların aynı sözleşmeden kaynaklanan alacağa ilişkin olarak Bursa 6 İcra Müdürlüğünün 2007/4998, 2007/4999, 2007/5000 ve 2007/5001 Esas sayılı dosyaları ile yapılan icra takibi sonucu, takibe itiraz üzerine, Bursa Asliye 1. Ticaret Mahkemesinin 2007/338 Esas, Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/1412.Esas, Bursa Asliye 2. Ticaret Mahkemesinin 2007/330 ve 2007/331 Esas sayılı dosyaları ile itirazın iptali davaları açıldığını, bu davaların derdest bulunduğunu, dava konusu alacak aynı sözleşmeden kaynaklanıp tarafları aynı olduğundan HUMK m.187 gereğince derdestlik nedeniyle davanın reddi gerektiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 6. maddesinde, Sosyal Sigortalar Kurumu, Vergi Dairesi, diğer kamu kurum ve kuruluşlara ait olan borçların satış bedelinden mahsup edileceğinin düzenlendiğini, yine sözleşmenin 6. maddesinde; hisse devir tarihi itibariyle oluşacak indirimlerden devir edenlerin faydalanacağını, tarafların, bilinçli olarak iş bu süreyi “hisse devir tarihi itibariyle” demek suretiyle sözleşmeye yazdıklarını, davacı tarafın, sözleşmenin akdedilmesinden sonra; vergilendirme nedeniyle oluşan lehe indirimlerden haksız olarak faydalanmak istediğini savunarak, davanın reddini istemiştir. İşbu dosya ile birleştirilen 2007/330 Esas sayılı dava dosyasında davacılar vekili, müvekkilleri ... ve arkadaşları ile davalı şirket arasında 02.01.2006 tarihinde akdedilen protokol gereğince, davacının bizzat kendisi ile eşinin ve birlikte hareket ettiği Dr. ... ile ..., ...'ın sahip olduğu Bursa Özel Sağlık Tesisleri A.Ş. hisse senetlerini davalıya toplam 4.000.000.USD karşılığı satmayı taahhüt ettiklerini, aynı sözleşmeye ek olarak düzenlenen 26.01.2006 tarihli ek protokolde detayları yazıldığı şekliyle, davalı tarafından satın alınan 34.937.142 adet hissenin satış bedeli olarak kararlaştırılan 4.000.000 ABD Dolarının, adı geçen şirketin toplam hisselerinin müvekkili ve yukarıda ismi geçen diğer müvekkillerinin maliki bulundukları toplam % 69,874284 oranındaki hisseleri karşılığı olduğunun yeniden açıklandığını, hisseleri satılan şirketin SSK ve Vergi Dairesine borçları olduğu için davalının, belirlenen satış bedelinden bu kamu borçlarının 01.01.2006 tarihi itibariyle belirlenen tutarının karşılığı olarak 2.213.535,55 ABD dolarını kendisinde tutarak bakiyesi olan 1.786.464,44 ABD Dolarını ödeme takvimine bağladığını, bu takvime göre: ilk ödeme dilimi olan 803.908 ABD Dolarının 26.01.2006 tarihinde, ikinci dilim olarak 178.646 ABD Dolarının da 28.03.2006 tarihinde hisse devredenlere ödendiğini, son ödeme dilimi olarak kararlaştırılan ve 27.09.2006 tarihinde ödenmesi gereken 803.908 ABD Doları yerine sadece 507.692 ABD Doları ödemek suretiyle 296.216,22 ABD Dolarını ödemeyerek temerrüde düştüğünü, ancak, daha sonra 09.11.2006 tarihinde 13.812 ABD doları daha ödeyerek, bakiye 282.404,22 ABD Doları kaldığını, aynı dönemde hisselerini satın aldıkları şirket aleyhine açılmış iş davalarını ve bu davalardan doğan masrafları da kendilerine peşin ödeme yapıldığı halde işçi davacılara bu parayı ödemeyerek müvekkilinin daha fazla zarara uğramasına sebebiyet vermek suretiyle ve kendilerinin işten çıkarttıkları personelin dava ve masraflarını da buraya katarak 120.472,77 USD’lik bir ödeme üzerinde hapis hakkı kullandıklarını beyan ettiklerini, müvekkili ...' in bu bakiye borçtan sattığı hisse adedine göre alacağı miktarın, ödeme tarihindeki kur esas alındığında, 104.228,71 TL olduğunu, alacağın faiziyle birlikte 121.180,44 TL olarak tahsili için Bursa 6.İcra Müdürlüğünün 2007/4999 sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı vekilinin takibe yersiz olarak itiraz ettiğini ileri sürerek davalının Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2007/4999 esas sayılı icra takibine yaptığı itirazın iptaline, % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İşbu dosya ile birleştirilen 2007/331 Esas sayılı dava dosyasında davacılar vekili, müvekkili ...' ın bu bakiye borçtan sattığı hisse adedine göre alacağı miktarın, ödeme tarihindeki kur esas alınarak 104.228,71 TL olduğunu, likit olan bu alacağın faiziyle birlikte 121.180,44 YTL olarak tahsili için Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2007/4998 sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı vekilinin takibe yersiz olarak itiraz ettiğini ileri sürerek davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline, % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İşbu dosya ile birleştirilen Bursa Asliye 1. Ticaret Mahkemesinin 2007/338 Esas sayılı dava dosyasında davacılar vekili, müvekkili ...’ın bu sattığı hisse adedine göre alacağı miktarın, ödeme tarihindeki kur esas alınarak, 19.454,35 TL olduğunu, alacağın faiziyle birlikte 22.619,21 YTL olarak tahsili için Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2007/5000 sayılı takip dosyası ile İcra takibi başlatıldığını, ileri sürerek davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline, %40 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, protokollerde de açıkça belirtildiği üzere hisseleri satılan Bursa Özel Sağlık Tesisleri A.Ş.’nin Sosyal Sigortalar Kurumu, Vergi Dairesi ile varsa diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait borçlar nedeni ile satış bedelinden kaynak ayrılıp davalı uhdesinde bırakıldığı, yine tarafların SSK ve Vergi Dairesi borçlarının yeniden yapılandırılması halinde oluşacak avantajın hisse devir edenlere ait olacağının kararlaştırıldığı gerekçesiyle asıl davada davacılar ..., ... ve ... mirasçılarının açtıkları davanın kabulü ile davacı ...’ın açtığı davanın mahsup savunması gözetilerek kısmen kabulü ile cavacı ... yönünden, 237.082,98 TL, davacı ... yönünden 44.251,63 TL, davacı ... yönünden 1.273,76 TL, davacı ... yönünden 1.273,76 TL, davacı ... yönünden 213.848,22 TL olmak üzere toplam 497.730,35 TL alacağa 19.07.2007 dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacı ...’ın fazla isteminin davalının mahsup savunması gözetilerek reddine, davalı vekilinin davacılar ..., ... ve ... mirasçıları yönünden mahsup savunmasının reddine, davacılar ..., ... ve ... mirasçıları ... ve ...'ün fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, birleştirilen 2007/330 Esas sayılı dava dosyasında, davacı ...’ın açtığı itirazın iptali davasının kabulü ile davalının Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2007/4999 esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 121.179,44 TL alacak ile bu alacaktan 104.228,71 TL’lik kısmına 04.05.2007 takip tarihinden itibaren değişen oranlar uygulanarak yürütülecek avans faizi uygulanmak suretiyle iptaline, İİK.'nun 67/2.maddesi uyarınca hesaplanan 48.471,77 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacı ...’a verilmesine, davalı vekilinin hisse satış bedeli ile ilgili olan bu davada mahsup savunması yerinde görülmediğinden reddine, birleştirilen 2007/331 Esas sayılı dava dosyasında, davacı ...’ın açtığı itirazın iptali davasının kabulü ile davalının Bursa 6. İcra Müdürlüğü’nün 2007/4998 esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 121.179,44 TL alacak ile bu alacaktan 104.228,71 TL kısmına 04.05.2007 takip tarihinden itibaren değişen oranlar uygulanarak yürütülecek avans faizi uygulanmak suretiyle iptaline, İİK.'unun 67/2.maddesi uyarınca hesaplanan 48.471,77 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacı ...’a verilmesine, davalı vekilinin hisse satış bedeli ile ilgili olan bu davada mahsup savunması yerinde görülmediğinden reddine, birleştirilen Bursa Asliye 1. Ticaret Mahkemesinin 2007/338 Esas sayılı dava dosyasında, davacı ...’ın açtığı itirazın iptali davasının kabulü ile davalının Bursa 6. İcra Müdürlüğü’ nün 2007/5000 esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 22.618,21 TL alacak ile bu alacaktan 19.454,35 TL kısmına 04.05.2007 takip tarihinden itibaren değişen oranlar uygulanarak yürütülecek avans faizi uygulanmak suretiyle iptaline, İİK’nun 67/2.maddesi uyarınca hesaplanan 9.047,28 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacı ...’a verilmesine, davalı vekilinin hisse satış bedeli ile ilgili olan bu davada mahsup savunması yerinde görülmediğinden reddine karar verilmiştir. Kararı, davacılar vekili ve davalı vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacılar vekilinin tüm ve davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Asıl dava, taraflar arasında düzenlenen protokoller gereği davalı uhdesinde bırakılan bedelden SGK ve vergi borçlarının yeniden yapılandırılması nedeniyle davacılar yararına oluşan alacağın fazlaya ait haklar saklı kalmak kaydıyla tahsili istemine, birleşen davalar ise, takside bağlanan hisse satış bedelinden son taksitten kalan ve ödenmeyen bedelin her bir davacının kendi payı için başlattığı icra takibine davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Ancak, davalının mahsubunu istediği alacak kalemleri yönünden yapılan bilirkişi incelemesinde ...’in 02.03.2006 tarihli protokol nedeniyle diğer davacılarla birlikte sorumlu olduğu miktar dışında ayrıca sorumlu olduğu miktar ile diğer davalıların sorumlu oldukları miktarlar ayrı ayrı belirlenmiş, mahkemece de bu doğrultuda karar verilmiştir. Oysa taraflar arasında düzenlenen 02.01.2006 tarihli protokolün 7. maddesi “ Hisseleri devre konu olan Bursa Özel Sağlık A.Ş’nin kamu kurum ve borçları dışındaki (mal/hizmet satın aldığı,-varsa-nakit olarak borçlandığı vb. gibi) 3.kişilere ilişkin borçlar, hisse devir tarihi itibariyle devredenler tarafından ödenmiş olacaktır. Bununla birlikte, hisseleri devre konu olan sözkonusu şirketin hisse devir tarihinden önceki tarihlere ait olmak üzere yukarıda belirtilen 3. kişilere her hangi bir borcunun ortaya çıkması halinde, sözkonusu borç tutarları devredenlere 2006 yılında taksitler halinde ödenecek hisse devir bedelinden mahsup edilecektir. Mahsup edilmeyen borç tutarları için rücuen devredenlere gidilecektir.” hükmünü havidir. Bu durumda, mahkemece, bilirkişilerden ek rapor alınmak suretiyle davalının hisse devir bedeline ilişkin taksitlerin ödenmesinden önce ödemiş olduğu 02.01.2006 tarihli protokolün 7. maddesi kapsamında bir meblağın olup olmadığının tesbit edilerek eğer mahsubu gereken bir meblağ var ise bu miktarın tüm davacıların hisseleri nisbetinde ayrı ayrı icra dosyalarındaki taleplerden düşülmesi gerekirken, yazılı şekilde prokolün 7. maddesi değerlendirilmeden karar verilmesi doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin tüm ve davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 4,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 05.07.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.