Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2010/9797 · K. 2011/12040

(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi         2010/9797 E.  ,  2011/12040 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, 01.12.1995-01.02.2001 tarihleri arasında tarım ... sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine: 2-Dava; davacının 1.12.1995-1.2.2001 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa gereğince Tarım ... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 1.12.1995-1.2.2001 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa gereğince Tarım ... sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım ... hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım ... sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek ...’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. ...’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan ... Ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 4.1.1995-1.2.2001 tarihleri arasında Vakıfkebir Ziraat Odasına kayıtlı olduğu, 2.10.2009 tarihinde itibaren Beşikdüzü Ziraat Odasına kayıtlı olduğu, kooperatif kaydı bulunmadığı, taşınmaz kaydının araştırılmadığı, muhtar beyanından davacının babasından kalma arazilerde hayvancılık ve tarımsal üretim yaptığı, 1.12.1995 tarihi itibariyle kayıt ve tescil edilmiş iken, davacının ürün teslim ettiği ... Gıda A.Ş. kesinti listelerinin kendileri tarafından tanzim edilmediğini bildirmiş olduğundan davalı Kurumca davacının tescilinin giriş tarihi itibariyle iptal edildiği, ... Gıda A.Ş ‘nin mahkemeye hitaben yazı cevabında davacının sattığı ürün bedelinden Kasım 1995 tarihinde prim kesintisi yapıldığı ve 1995-2001 yılları arasında her yıl prim kesintisi yapıldığının bildirildiği, ... C.Başcavcığınca şüpheliler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, itiraz üzerine kovuşturmama kararı kaldırılarak soruşturma defterinin 2009/3274 sırasına kaydı yapıldığı görülmüştür. Mahkemece, prim kesintisinin varlığı araştırılmadan istemin kabulüne karar verilmiş olması isabetsiz olmuştur.Yapılacak iş, ... Gıda A.Ş ‘den davacının teslim ettiği ürün bedellerinden yapılan kesintilere ilişkin belgelerin aslının getirtilerek, prim kesintisi yapılıp yapılmadığı hususunun kesin olarak saptanması ve tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonuca gitmekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 1.12.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.