Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2011/10095 · K. 2011/12646

14. Hukuk Dairesi         2011/10095 E.  ,  2011/12646 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Davacı tarafından, davalı aleyhine 31.08.2010 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 03.03.2011 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Davacı, 293 parsel sayılı taşınmazı yararına, davalıya ait 292 sayılı parselden geçit hakkı tesisini istemiştir. Davalı, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, 292 sayılı parselden 4 metre eninde geçit hakkı tanınmasına karar verilmiştir. Hüküm, davalı tarafça temyiz edilmiştir. Davacının paydaş olduğu 293 parsel sayılı taşınmaz geçit ihtiyacı içindedir. Ancak mahkemece geçit yeri saptanırken öncelikle taraf yararlarının gözetilmesi gerekir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken, komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının subjektif arzusuna göre degil, objektif esaslara uygun belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakarlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır. Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında bir tarım aracının geçeceği genişlikte ( emsaline göre 2,5-3m. ) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Somut olayda 292 sayılı parselin güney sınırından B harfli yerden geçit kurulmuştur. Fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gereği 291 ile 292 parsel sayılı taşınmazların ortak sınırından geçit hakkı kurulabileceği alternatifi değerlendirilmemiştir. Mahkemece bu alternatif diğerleri ile kıyaslanarak uygun görüldüğü takdirde 291 parsel malikleri aleyhine davacıya dava açmak üzere süre verilip, davalar birleştirilmesi ve sonucuna göre bu karar verilmelidir. Ayrıca tarım arazilerinde bir tarım aracının geçeceği genişlik 2,5-3 metreyi geçmeyeceğinden bu hususun da gözardı edilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin harcının istek halinde yatırana iadesine, 25.10.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.