Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2011/13154 · K. 2012/2852

1. Hukuk Dairesi         2011/13154 E.  ,  2012/2852 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : BODRUM 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 06/06/2011 Taraflar arasında görülen davada; Davacılar, miras bırakanın maliki olduğu .. parsel sayılı taşınmazını davalılara satış suretiyle temlik ettiğini, yapılan işlemlerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı bedelsiz ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, miras payları oranında tapu iptal ve tescile karar verilmesini istemişlerdir. Davalılar, iddiaların yerinde olmadığını belirtip davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece,  miras bırakanın yapmış olduğu temlikin muvazaalı omadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacılar vekilince süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 13.03.2012 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz edenler vekili Avukat O.. G.. ile  temyiz edilenler vekili Avukat E.. U.. geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü: Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; miras bırakan M. U.'nun maliki olduğu mandalina bahçesi niteliğindeki 5949 m² yüzölçümlü 1279 parsel sayılı taşınmazını 16.9.1985 tarihinde ½ şer pay olarak davalılara temlik ettiği, 28.8.2006 tarihinde öldüğü, mirasçı olarak eşi ve üç çocuğu (iki erkek bir kız) ile kendisinden önce ölen kızından olma torunları kaldığı anlaşılmaktadır. Davacılar, miras bırakanın yaptığı temlikin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı, bedelsiz ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmışlardır. Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa,niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay  sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki;  bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Somut olaya gelince; davalı m..'un mirasçı Yaşar'ın oğlu (murisin torunu), diğer davalı A..'un ise murisin kızı olduğu, murisin taşınmaz satmasını gerektirir bir neden bulunmadığı, davalı m..'un akit tarihinde 23 yaşında, diğer davalının ev hanımı olduğu, akit tarihindeki değer ile gerçek değer arasında aşırı fark bulunduğu  anlaşılmaktkadır. Öyleyse, anılan bu olgular yukarıda değinilen ilkeler çerçevesinde  değerlendirildiğinde miras bırakanın gerçek iradesinin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı olduğu kabul  edilmelidir. Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulması doğru değildir. Davacıların temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.'nın 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 21.12.2011 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesinin 14. maddesi gereğince gelen temyiz edenler  vekili için 900.00.-TL. duruşma avukatlık parasının temyiz edilenlerden alınmasına, 13.03.2012 tarihinde oybirliğiyle karar  verildi.